ใบเสนอราคาก่อสร้างถ้า (ผู้รับเหมา) ไม่แสดงละเอียด ไม่ควรรับ

เมื่อเร็วๆ นี้ผมได้ช่วยเป็นที่ปรึกษาเกี่ยวกับการเสนอราคาค่าก่อสร้างบ้านสองชั้นหลังหนึ่ง พื้นที่ประประมาณ 550 ตร.ม. ถือว่าเป็นบ้านที่ค่อนข้างหลังใหญ่พอควร จากงานนี้มีข้อสังเกตที่น่าสนใจเกี่ยวกับ "การเสนอราคาของผู้รับเหมา" จึงขอนำมาเล่าสู่กันฟัง เผื่อในอนาคตท่านอาจมีงานว่าจ้างก่อสร้างแบบนี้

บ้านหลังนี้ได้ว่าจ้างบริษัทออกแบบทั้งหมด และได้ให้บริษัทผู้ออกแบบจัดทำเอกสารสำหรับการประมูลราคาค่าก่อสร้าง

บริษัทได้จัดทำเอกสารในรูปแบบที่เรียกว่า BOQ (Bill of Quantities) ซึ่งคือเอกสารที่แสดงตารางชนิดของวัสดุที่มีในแบบเพียงแต่ในตารางไม่ได้แสดงจำนวนไว้เท่านั้น เนื่องจากเป็นหน้าที่ของผู้รับเหมาที่จะต้องหาปริมาณวัสดุที่ใช้ในการก่อสร้าง และให้ผู้รับเหมาเสนอราคาค่าวัสดุและแรงงานเพื่อสรุปรวมเป็นค่าก่อสร้างทั้งหมดของโครงการ

ในตารางรายการ BOQ จะแบ่งประเภทงานออกเป็นลักษณะต่างๆ คืองานโครงสร้าง, งานสถาปัตยกรรม และงานระบบ และเมื่อรวมทุกรายการแล้วก็จะมีค่าดำเนินการ+กำไรและรวมยอดทั้งหมด จึงจะเป็นราคาค่าก่อสร้างของบ้านหลังนี้

(การจัดทำรายการงานจำเป็นต้องทำทั้งหมดอย่างละเอียด เพราะงานก่อสร้างย่อมต้องมีการเปลี่ยนแปลง เพิ่ม-ลดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้อยู่แล้ว)

โดยหลัก "เมื่อผู้รับเหมาได้ส่งเอกสารการเสนอราคามาแล้ว ผู้ควบคุมงานก็จะตรวจสอบว่า ปริมาณงานตามรายการต่างๆ นั้นสมเหตุสมผลและถูกต้องหรือไม่ และพิจารณาราคาที่ผู้รับเหมาเสนอว่าจะยอมรับและเลือกของผู้เสนอรายใดให้ก่อสร้าง"

แต่ปรากฏว่างานนี้มีผู้รับเหมาอยู่รายหนึ่งเสนอาคางานโครงสร้างแบบเหมาเป็นยอดเดียว ไม่ได้แยกแยะเป็นรายการตามที่กำหนดไว้ให้ (เข้าใจว่าน่าจะเกิดจากการที่คิดงานไม่ทัน)

การเสนอราคาเป็นก้อนเดียว เป็นการเสนอราคาแบบอาศัยประสบการณ์จากการทำงาน และประเมินว่างานโครงสร้างสำหรับอาคารลักษณะนี้ต้องใช้งบประมาณการก่อสร้างประมาณเท่าไรต่อตารางเมตร

การเสนอราคาโดยคิดจากพื้นที่ใช้สอยและประมาณการเป็นค่าก่อสร้างแบบนี้ สำหรับงานที่ผมช่วยเป็นที่ปรึกษาผมต้องให้ผู้รับเหมาเสนอรายการที่แสดงรายละเอียดของงานใหม่ ถ้าไม่สามารถทำได้ก็คงต้องตัดออก เนื่องจากงานมีความซับซ้อนเกินกว่าที่จะเสนอเป็นแค่ยอดรวมมาเพียงอย่างเดียว และมีความเป็นไปได้อย่างยิ่งที่งานจะเกิดเปลี่ยนแปลง เพิ่ม-ลดระหว่างการทำงาน ดังนั้นถ้าไม่มีรายการของงานเป็นหลักฐานว่าต้องทำอะไรบ้างอย่างไร คงไม่สามารถให้ทำงานได้

อันที่จริงแล้วปัจจุบันแทบจะไม่มีการเสนอราคางานโดยไม่มีการแจกแจงรายละเอียด แต่การประมาณการราคาว่าเป็นเท่าไรสำหรับการก่อสร้างอาคารลักษณะต่างๆ นั้นเป็นวิธีการเพื่อประมาณว่าต้องใช้งบประมาณเท่าไรในการก่อสร้าง เป็นการประเมินเบื้องต้นเท่านั้น แต่ผู้ที่จะประเมินได้ใกล้เคียง ต้องเป็นผู้ที่มีประสบการณ์การทำงานมามากพอสมควร จึงจะประมาณการได้

"กรณีของการประมาณการจากตารางเมตรของพื้นที่ใช้สอย ถ้าเป็นงานด้านสถาปัตยกรรมและงานระบบแล้วเกือบจะประเมินให้ใกล้เคียงได้ยากมาก เนื่องจากมีตัวแปรมากมาย ไม่เหมือนงานโครงสร้างที่มีตัวแปรไม่มากนัก"

ผมยกตัวอย่างเรื่องการเสนอราคาที่ผู้รับเหมาเสนอเป็นราคารวมมาเพื่อเป็นตัวอย่างและข้อคิดสำหรับท่านที่ต้องการสร้างบ้าน เพื่อที่จะได้กำหนดให้ผู้เสนอราคาทำรายการอย่างละเอียด ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการทำงาน จะได้ไม่เกิดข้อโต้แย้งขึ้นว่างานนี้รวมหรือไม่รวมครับ


>>การคิด “ค่าก่อสร้าง BOQ”<<


ที่มา : นิตยสาร Home Buyer's Guide เดือนมิถุนายน 2559

วันที่แก้ไขข้อมูลล่าสุด : 02 กันยายน 2559