เมื่อคำว่า “บ้าน” ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ แต่คือ "Safe Space"

เวลาที่เราพูดถึง "บ้าน" หลายคนอาจนึกถึงขนาดพื้นที่ ทำเล หรือสไตล์การตกแต่ง แต่หากลองหลับตาแล้วนึกถึงบ้านของตัวเอง สิ่งแรกที่ผุดขึ้นมาในความทรงจำอาจไม่ใช่ผนังหรือเฟอร์นิเจอร์ หากเป็นแสงแดดยามเช้า เสียงฝนที่ตกกระทบหลังคา กลิ่นอาหารจากครัว หรือมุมเล็ก ๆ ที่เราชอบนั่งเงียบ ๆ หลังจากเหนื่อยมาทั้งวัน

บ้านจึงไม่ใช่เพียง "สถานที่" แต่คือ ความรู้สึก และ ประสบการณ์ ที่เกิดขึ้นระหว่างผู้คนกับพื้นที่นั้น

แนวคิดนี้เองคือจุดเริ่มต้นของ Re:Imagine Safe Space ผลงานของ ชัญญานุช เอี่ยมรักษา (พราว)

นักออกแบบอินเตอร์แอคชั่น (Interaction Designer) และ Creative Technologist ผู้สำเร็จการศึกษาจากหลักสูตร Interactive Telecommunications Program (ITP), New York University (NYU) ในฐานะนักศึกษาทุน Fulbright Scholarship

ผลงานชิ้นนี้ไม่ได้ตั้งคำถามว่า AI จะสร้างภาพได้สวยเพียงใด แต่ตั้งคำถามที่ต่างออกไปว่า

"AI จะช่วยให้มนุษย์เข้าใจตัวเองได้มากขึ้นหรือไม่"

"When the word "Home" is not just a place, but a "Safe Space"

A conversation with Chanyanuch Aiemruksa (Proud) about the work 'Re:Imagine Safe Space'—when AI doesn't act as a replacement for human thought, but invites us to rediscover ourselves through the design of experiences and safe spaces.

When we talk about "home," many people might think of floor area, location, or interior design style. But if you try closing your eyes and thinking about your own home, the first things that pop into your memory might not be the walls or furniture, but perhaps the morning sunlight, the sound of rain hitting the roof, the smell of food from the kitchen, or a small corner where you like to sit quietly after a tiring day. Therefore, home is not just a "place," but a "feeling" and an "experience" that occurs between people and that space.

This concept is the starting point of 'Re:Imagine Safe Space', a project by Chanyanuch Aiemruksa (Proud), an Interaction Designer and Creative Technologist who graduated from the Interactive Telecommunications Program (ITP) at New York University (NYU) as a Fulbright Scholar. This work doesn't ask how beautiful an image AI can create, but instead asks a different question:

"Can AI help humans understand themselves more?"

"Safe Space" ของแต่ละคน ไม่เคยเหมือนกัน

ผู้สัมภาษณ์: อะไรคือจุดเริ่มต้นของ Re:Imagine Safe Space

พราว: จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นตอนที่ย้ายจากกรุงเทพฯ ไปเรียนที่นิวยอร์ก ทุกอย่างรอบตัวเปลี่ยนไปหมด ไม่มีบ้าน ไม่มีครอบครัว ไม่มีสถานที่ที่คุ้นเคย ช่วงนั้นทำให้เราตั้งคำถามกับตัวเองว่า "อะไรคือสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกปลอดภัย เมื่อทุกอย่างรอบตัวไม่เหมือนเดิม"

สุดท้ายเราพบว่า ความรู้สึกปลอดภัยไม่ได้เกิดจากสถานที่เพียงแห่งเดียว แต่เกิดจากรายละเอียดเล็ก ๆ ที่เราอาจไม่เคยสังเกต ไม่ว่าจะเป็นแสงในช่วงเวลาหนึ่ง พื้นผิวของวัสดุ กลิ่นของธรรมชาติ การได้เห็นต้นไม้ หรือการมีมุมเล็ก ๆ ที่เราได้เป็นตัวของตัวเอง

Everyone's "Safe Space" is never the same.

Interviewer: What was the beginning of Re:Imagine Safe Space?
Proud: The beginning happened when I moved from Bangkok to New York. Everything around me changed; there was no home, no family, no familiar places. That period made me ask myself, "What is it that makes me feel safe when everything around me is different?" Eventually, I found that the feeling of safety didn't come from just one place, but from small details that we might have never noticed—whether it's the light at a certain time of day, the texture of materials, the scent of nature, seeing trees, or having a small corner where we can truly be ourselves.

บ้านที่ดี เริ่มจากความรู้สึก ไม่ใช่แบบแปลน

ผู้สัมภาษณ์: ทำไมถึงเลือกพูดถึงคำว่า "Safe Space"

พราว: เพราะ Safe Space ไม่มีหน้าตาเดียวสำหรับทุกคน

บางคนรู้สึกปลอดภัยเมื่ออยู่ริมทะเล

บางคนชอบห้องเล็ก ๆ ที่มีแสงอุ่น

บางคนต้องมีต้นไม้

บางคนต้องได้ยินเสียงฝน

เราเลยไม่อยากสร้างพื้นที่ที่บอกว่า "นี่คือ Safe Space"แต่อยากสร้างระบบที่ทำให้แต่ละคนค้นพบคำตอบของตัวเอง

จริง ๆ แล้ว เวลาที่เราออกแบบบ้าน เราก็อาจเริ่มต้นจากคำถามเดียวกัน ไม่ใช่ว่า "บ้านควรสวยแบบไหน"

แต่คือ "เมื่อคุณเดินเข้าบ้าน คุณอยากรู้สึกอย่างไร"

A good home starts from feelings, not floor plans.

Interviewer: Why did you choose to talk about the term "Safe Space"?
Proud: Because "Safe Space" doesn't look the same for everyone. Some feel safe when they are by the sea. Some prefer a small room with warm light. Some need to have plants. Some need to hear the sound of rain. So, I didn't want to build a space that says, "This is a Safe Space," but rather create a system that allows each person to discover their own answer. In reality, when we design a home, we might start from the same question. It’s not "What should a beautiful home look like?" But rather, "When you walk into your home, how do you want to feel?"

เมื่อ AI ไม่ได้ตอบคำถาม แต่รับฟังผ่านการสัมผัส

AI ส่วนใหญ่ในปัจจุบันเริ่มต้นจากการพิมพ์ Prompt แต่ Re:Imagine Safe Space เลือกวิธีที่ต่างออกไป ผู้เข้าร่วมจะหยิบวัตถุสีขาวขนาดเล็ก ไม่ว่าจะเป็นบ้าน เตียง โซฟา โคมไฟ หรือต้นไม้ มาจัดวางบนโต๊ะ ทุกชิ้นถูกออกแบบให้มีพื้นผิวสัมผัสที่แตกต่างกัน บางชิ้นหุ้มด้วยผ้าฝ้าย บางชิ้นใช้ผ้าสักหลาด บางชิ้นคงพื้นผิวของงานพิมพ์สามมิติไว้โดยตั้งใจ แม้ว่าวัตถุทั้งหมดจะเป็นสีขาว แต่ผู้ใช้กลับรับรู้ความแตกต่างผ่าน "มือ" มากกว่าสายตา

เมื่อวางวัตถุลงบนโต๊ะ ระบบ RFID จะตรวจจับองค์ประกอบที่เลือก ก่อนส่งข้อมูลให้ Generative AI ตีความและสร้างพื้นที่เสมือนผ่านแสง สี เสียง และภาพเคลื่อนไหว

When AI doesn't answer questions, but listens through touch.

Most AI today starts with typing a prompt, but 'Re:Imagine Safe Space' chooses a different approach. Participants pick up small white objects—whether it's a house, bed, sofa, lamp, or tree—and place them on the table. Each piece is designed to have a different tactile surface; some are covered in cotton, some use felt, and some intentionally retain the texture of 3D printing. Even though all the objects are white, users perceive the differences through their "hands" rather than their eyes. When an object is placed on the table, an RFID system detects the chosen elements before sending the data to Generative AI to interpret and create a virtual space through light, color, sound, and moving images.

"เราใช้มือคิด ก่อนใช้คำพูด"

ผู้สัมภาษณ์: ทำไมถึงเปลี่ยนจากการพิมพ์ Prompt มาเป็นการใช้วัตถุ

พราว: เพราะหลายครั้ง เราเข้าใจตัวเองผ่านการสัมผัสก่อนที่จะอธิบายออกมาเป็นคำพูด

ความทรงจำจำนวนมากไม่ได้อยู่ในภาษา แต่อยู่ในร่างกายเราอาจจำความรู้สึกของการจับผ้าห่ม การนั่งบนโซฟาตัวโปรด หรือการเดินใต้ต้นไม้ ได้ชัดกว่าภาพของสิ่งเหล่านั้นเสียอีก เราเลยอยากให้ผู้คนใช้ "มือ" ในการคิดพอ ๆ กับการใช้สายตา

ตั้งแต่แรก พราวไม่ได้อยากให้ผู้คนสื่อสารกับ AI ผ่านการพิมพ์ข้อความ เพราะรู้สึกว่าประเด็นอย่าง 'Safe Space' มีความละเอียดอ่อนและเป็นเรื่องของความรู้สึกมากกว่าจะอธิบายออกมาเป็นคำพูดได้ทั้งหมด จากการทำวิจัย พราวพบว่าหลายคนเชื่อมโยงความรู้สึกปลอดภัยกับสิ่งของภายในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นเตียง โซฟา ต้นไม้ หรือของใช้เล็ก ๆ ที่มีความหมายกับตัวเอง จึงออกแบบให้ผู้ใช้งานได้ทบทวนตัวเองผ่านการเลือกวัตถุ ว่าชิ้นไหนควรอยู่ในพื้นที่ปลอดภัยของตัวเอง และชิ้นไหนไม่ใช่ เพราะสำหรับพราว กระบวนการเลือกและการตั้งคำถามกับตัวเอง คือหัวใจของประสบการณ์นี้ มากกว่าภาพที่ AI สร้างขึ้นในตอนท้าย

"We use our hands to think before using words."

Interviewer: Why did you change from typing prompts to using physical objects?
Proud: Because many times, we understand ourselves through touch before we can explain it in words. Many memories are not in language, but in the body. We might remember the feeling of touching a blanket, sitting on a favorite sofa, or walking under trees more clearly than the images of those things. So, I wanted people to use their "hands" to think, just as much as they use their eyes. From the beginning, I didn't want people to communicate with AI through typing text, because I felt that an issue like 'Safe Space' is delicate and more about feelings than can be fully explained in words. Through research, I found that many people associate feelings of safety with objects in their home—whether it's a bed, sofa, tree, or small items that have meaning to them. Therefore, I designed it so users can reflect on themselves through the process of choosing objects: which ones should be in their safe space, and which ones shouldn't. Because for me, the process of choosing and questioning oneself is the heart of this experience, more so than the image the AI generates at the end.

AI ไม่ได้สร้างพื้นที่แทนเรา แต่สร้างไปพร้อมกับเรา

ผู้สัมภาษณ์: AI มีบทบาทอะไรในงานชิ้นนี้

พราว: AI ไม่ได้เป็นผู้กำหนดว่า Safe Space ควรมีหน้าตาอย่างไร

แต่ทำหน้าที่ตีความสิ่งที่ผู้ใช้สื่อสารผ่านการเลือกและจัดวางวัตถุ เราไม่ได้มอง AI เป็นเครื่องมือที่สร้างคำตอบ

แต่มองว่าเป็น Creative Collaborator หรือผู้ร่วมสร้าง ที่ช่วยเปิดบทสนทนาระหว่างมนุษย์กับตัวเอง

AI doesn't create space for us, but creates it with us.

Interviewer: What role does AI play in this work?
Proud: AI doesn't dictate what a Safe Space should look like, but acts to interpret what the user communicates through the selection and placement of objects. I don't see AI as a tool that generates an answer, but as a "Creative Collaborator" that helps open a dialogue between a human and themselves.

สิ่งที่น่าประหลาดใจที่สุด ไม่ใช่ AI

ผู้สัมภาษณ์: ระหว่างจัดแสดง มีอะไรที่ทำให้ประหลาดใจมากที่สุด

พราว: หลายคนแทบไม่ได้พูดถึง AI เลย แต่กลับเล่าเรื่องของตัวเองเล่าว่าทำไมถึงเลือกต้นไม้ ทำไมถึงเลือกโซฟา ทำไมถึงเลือกบ้าน บทสนทนาจึงค่อย ๆ เปลี่ยนจากเรื่องเทคโนโลยี กลายเป็นเรื่องของชีวิต ความทรงจำ และความรู้สึก เราคิดว่านั่นคือสิ่งที่สำคัญที่สุด

Healing Home บ้านที่ออกแบบจากความรู้สึก

แม้ Re:Imagine Safe Space จะเป็นงาน Interactive Installation แต่แนวคิดของโครงการกลับเชื่อมโยงกับการออกแบบที่อยู่อาศัยได้อย่างน่าสนใจ

ทุกวันนี้ เราใช้เวลาเลือกบ้านจากทำเล ราคา หรือจำนวนห้อง

แต่บางครั้ง เราอาจลืมถามคำถามที่สำคัญกว่า "บ้านหลังนี้ ทำให้เรารู้สึกอย่างไร"

ความรู้สึกสงบอาจเกิดจากแสงธรรมชาติ ต้นไม้หน้าต่าง เสียงน้ำ ลมที่พัดผ่าน หรือแม้แต่รูปภาพที่แขวนอยู่บนผนัง

ระหว่างการสัมภาษณ์ผู้ใช้งาน พราวพบว่า หลายคนเชื่อมโยงความรู้สึกปลอดภัยกับ "ภาพ" บางภาพ ไม่ว่าจะเป็นทะเล ภูเขา บ้านในวัยเด็ก หรือสัตว์เลี้ยง รูปภาพเหล่านี้อาจเป็นเพียงของตกแต่งสำหรับคนอื่น แต่สำหรับเจ้าของบ้าน มันคือความทรงจำ และเป็นองค์ประกอบที่ช่วยเยียวยาจิตใจในแต่ละวัน นี่จึงเป็นอีกมุมมองของ Healthy Home หรือ Healing Home ที่ไม่ได้เริ่มต้นจากการเลือกเฟอร์นิเจอร์ แต่เริ่มต้นจากการเข้าใจตัวตนและประสบการณ์ของผู้อยู่อาศัย

The most surprising thing is not the AI.

Interviewer: During the exhibition, what was the most surprising thing?
Proud: Many people hardly mentioned the AI at all; instead, they told their own stories—why they chose the tree, why they chose the sofa, why they chose the house. The conversation gradually shifted from technology to stories of life, memories, and feelings. I think that is what is most important.

Healing Home: A home designed from feelings. 

"Nowadays, we spend time choosing a home based on location, price, or number of rooms, but sometimes, we might forget to ask a more important question: 'How does this home make me feel?'"
Feelings of calm might come from natural light, trees at the window, the sound of water, the wind blowing through, or even the pictures hanging on the wall. During user interviews, I found that many people associate feelings of safety with certain "images"—whether it's the sea, mountains, a childhood home, or pets. These images might just be decorations for others, but for the homeowner, they are memories and are elements that help heal the mind each day. This is another perspective of a "Healthy Home" or "Healing Home" that doesn't start from choosing furniture, but starts from understanding the identity and experiences of the resident.

AI กับบ้านในอนาคต

ผู้สัมภาษณ์: มองอนาคตของ AI อย่างไร

พราว: เราไม่ได้อยากให้ AI เลือกทุกอย่างแทนมนุษย์ แต่อยากให้ AI เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้คนเข้าใจตัวเองมากขึ้น

แนวคิดเดียวกันนี้สามารถต่อยอดไปได้ทั้งการออกแบบพื้นที่บำบัด การศึกษา พิพิธภัณฑ์ การออกแบบภายใน หรือแม้แต่การเลือกบ้าน เพราะสุดท้ายแล้ว การตัดสินใจเลือกที่อยู่อาศัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับข้อมูลเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับความทรงจำ อารมณ์ และความรู้สึกของผู้คนด้วย

AI and the future of homes.

Interviewer: How do you see the future of AI?
Proud: I don't want AI to choose everything for humans; I want AI to be a tool that helps people understand themselves more. This same concept can be extended to the design of therapy spaces, education, museums, interior design, or even choosing a home. Ultimately, the decision to choose a residence doesn't depend on data alone, but relates to people's memories, emotions, and feelings.

มากกว่า Smart Home คือบ้านที่เข้าใจคน

Re:Imagine Safe Space ชวนให้เรามองบทบาทของเทคโนโลยีในอีกมิติหนึ่ง แทนที่จะถามว่า AI จะทำอะไรแทนเราได้บ้าง

อาจถึงเวลาที่เราจะถามว่า AI จะช่วยให้เราเข้าใจตัวเองได้มากขึ้นอย่างไร

เช่นเดียวกับการออกแบบบ้าน บ้านที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่บ้านที่มีเทคโนโลยีมากที่สุด แต่คือบ้านที่ทำให้เรารู้สึกปลอดภัย ได้พักใจ และได้เป็นตัวของตัวเอง

เพราะท้ายที่สุดแล้ว Safe Space ไม่ใช่สถานที่ แต่คือประสบการณ์ ความรู้สึกที่เกิดขึ้นระหว่างผู้คนกับสิ่งของ พื้นที่ สถานที่ สิ่งแวดล้อม และ จิตใจ

Beyond a Smart Home, it's a home that understands people.

'Re:Imagine Safe Space' invites us to look at the role of technology in another dimension. Instead of asking what AI can do for us......perhaps it's time we ask, "How can AI help us understand ourselves more?"  Just like home design, the best home might not be the one with the most technology, but the one that makes us feel safe, allows us to rest our hearts, and lets us be our true selves.

"Because in the end, a Safe Space is not a place, but an experience—a feeling that occurs between people and objects, spaces, locations, the environment, and the mind."