เอกสารสิทธิที่ดิน รู้มั้ยมีแบบไหนบ้าง

1.แบบเเจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค.1)
คือใบเเจ้งครอบครองที่ดินเป็นหลักฐานว่าผู้ครอบครองเป็นผู้เเจ้งว่าตนครอบครองที่ดินแปลงใดอยู่ (เเต่ปัจจุบันไม่มีการเเจ้ง ส.ค.1 อีกแล้ว) ส.ค.1 ไม่ใช่หนังสือเเสดงสิทธิที่ดิน เพราะไม่ใช่หลักฐานที่ทางราชการออกให้ เพียงเเต่เป็นการเเจ้งการครอบครองที่ดินของราษฎรเท่านั้น ดังนั้นตามกฎหมายที่ดินที่มี ส.ค.1 จึงทำการโอนกันได้เพียงเเต่แสดงเจตนาสละการครอบครองและไม่ยึดถือพร้อมส่งมอบให้ผู้รับโอนไปเท่านั้น ก็ถือว่าเป็นการโอนกันโดยชอบเเล้ว

2.ใบจอง (น.ส.2)
คือหนังสือที่ทางราชการออกให้เพื่อเป็นการเเสดงความยินยอมให้ครอบครอง ทำประโยชน์ที่ดินเป็นการชั่วคราว ซึ่งใบจองนี้จะออกให้แก่ราษฎรที่ทางราชการได้จัดที่ดินทำกินตามประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งทางราชการจะเปิดโอกาสให้จับจองเป็นคราวๆ ในเเต่ละท้องที่และผู้ต้องการจับจองต้องคอยฟังข่าวสารทางราชการ

3.หนังสือรับรองการทำประโยชน์
คือหนังสือรับรองจากพนักงานเจ้าหน้าที่ว่าได้ทำประโยชน์ในที่ดินแล้ว แบ่งเเยกย่อยได้เป็น 3 ชนิดด้วยกัน คือ
- น.ส.3 ออกให้แก่ผู้ครอบครองที่ดินโดยทั่วไป ในพื้นที่ที่ไม่มีระวาง มีลักษณะเป็นแผนที่รูปลอย ไม่มีการกำหนดตำเเหน่งที่ดินเเน่นอน หรือออกในท้องที่ที่ไม่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศ ซึ่งรัฐมนตรียังไม่ได้ประกาศยกเลิกอำนาจหน้าที่ในการปฏิบัติการตามประมวลกฎหมายที่ดินของหัวหน้าเขต นายอำเภอ หรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ (นายอำเภอท้องที่เป็นผู้ออก)
- น.ส.3 ก. ออกในท้องที่ที่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศ โดยมีการกำหนดตำแหน่งที่ดินในระวางรูปถ่ายทางอากาศ (นายอำเภอท้องที่เป็นผู้ออกให้)
- น.ส.3 ข. ออกในท้องที่ที่ไม่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศ เเละรัฐมนตรีได้ประกาศยกเลิกอำนาจหน้าที่ ในการปฏิบัติการตามประมวลกฎหมายที่ดินของหัวหน้าเขต นายอำเภอหรือปลัดอำเภอประจำกิ่งอำเภอแล้ว (เจ้าพนักงานที่ดินเป็นผู้ออก)

4.ใบไต่สวน (น.ส.5)
คือหนังสือเเสดงการสอบสวนเพื่อออกโฉนดที่ดินเป็นหนังสือเเสดงให้ทราบว่าได้มีการสอบสวนสิทธิในที่ดินแล้ว สามารถจดทะเบียนตามประมวลกฎหมายที่ดินได้ ใบไต่สวนไม่ใช่หนังสือเเสดงสิทธิ์ เเต่สามารถจดทะเบียนโอนให้กันได้

5.โฉนดที่ดิน
คือหนังสือสำคัญเเสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ซึ่งออกให้ตามประมวลกฎหมายที่ดินปัจจุบัน นอกจากนี้ยังรวมถึงโฉนดแผนที่ โฉนดตราจอง เเละตราจองที่ว่า “ได้ทำประโยชน์แล้ว” ซึ่งออกให้ตามกฎหมายเก่า เเต่ก็ถือว่ามีกรรมสิทธิ์เช่นกัน ผู้เป็นเจ้าของที่ดินถือว่ามีกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นอย่างสมบูรณ์

6.หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
ออกตามพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ.2522 อาคารชุดเป็นอาคารที่สร้างขึ้น จะสูงกี่ชั้นก็ได้ เเต่ละชั้นเเบ่งเป็นห้องๆ เรียกว่าห้องชุด เจ้าของห้องชุดเเต่ละห้องจะมีกรรมสิทธิ์ใน “ทรัพย์ส่วนบุคคล” คือห้องของชุดอาคาร เเละยังมีกรรมสิทธิ์ “ทรัพย์ส่วนกลาง” เช่น บันได ทางเดินระหว่างห้องชุด สระว่ายน้ำ สนามกีฬา เป็นต้น

รู้จักเอกสารสิทธิทั้งหกประเภทไปแล้วนะคะว่ามีอะไรบ้าง เเน่นอนว่าเเต่ละอันก็ให้ความหนักเเน่นไม่เท่ากัน ดังนั้นเวลาจะทำนิติกรรมเกี่ยวกับที่ดินเราก็ต้องรู้และเข้าใจในเอกสารสิทธิที่เราครอบครองอยู่ก่อนว่าเป็นประเภทไหน สามารถทำอะไรได้บ้างกันเเน่

สามารถติดตามหนังสือซื้อ-ขายบ้านเพื่อการลงทุน และสนใจสั่งซื้อหนังสือได้ที่ www.home.co.th/home/bookclub

ติดตามข้อมูลโครงการและความเคลื่อนไหวด้านอสังหาฯ www.home.co.th และ www.facebook.com/Homebuyersfanpage