ปูนซีเมนต์..วัสดุก่อสร้างพื้นฐานที่คุ้นเคย

หากพูดถึงปูนซีเมนต์หลายๆ ท่านคงจะรู้จักกันเป็นอย่างดีเพราะเป็นวัสดุพื้นฐานในการก่อสร้าง
อาคารคอนกรีตที่พบเห็นอยู่ทั่วไป แต่จะมีสักกี่ท่านที่พอจะทราบว่า ปูนซีเมนต์ที่เค้าใช้ฉาบผนังกับปูน
ซีเมนต์ที่ใช้เทเสาของบ้านควรจะใช้ต่างชนิดกัน มาลองทบทวนดูว่าปูนซีเมนต์ที่เรา ๆ ท่าน ๆ คุ้นเคย
กันมานั้นเป็นอย่างไร


ปูนซีเมนต์ มีประวัติการใช้มายาวนานมากตั้งแต่ยุคก่อนพุทธกาลก็เริ่มค้นพบวัสดุประสานตัวนี้แล้ว
แต่การนำมาใช้กับอาคารขนาดใหญ่นั้นเริ่มต้นในยุคกรีกและโรมัน อย่างเช่น อาคารโคลีเซียม(COLISEUM)
หรือวิหารพาเทนอน (DOME OF THE PATHEON) ในประเทศอิตาลี


พัฒนาการของปูนซีเมนต์เริ่มเป็นการผลิตเพื่ออุตสาหกรรมโดยชาวอังกฤษ เมื่อประมาณ 175 ปีก่อน จากนั้น
ก็มีการนำมาพัฒนาต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน เพราะคุณสมบัติที่ดีของปูนซีเมนต์ที่เมื่อผสมเป็นคอนกรีตแล้ว
สามารถหล่อขึ้นรูปได้ตามรูปแบบที่ต้องการ มีความทนทานสูง ทนไฟได้ดี และไม่ไหม้ ที่สำคัญ คือ มีราคา
ถูก เมื่อเทียบกับวัสดุอื่น


จากการพัฒนาให้ปูนซีเมนต์เป็นวัสดุเชื่อมประสานที่ดีมีคุณภาพทำให้เกิดแตกแยกการใช้ปูนซีเมนต์เป็น
ชนิด ต่าง ๆ ที่มีความเหมาะสมในการใช้งานที่ไม่เหมือนกัน ตามมาตรฐานทั่วไปแบ่งออกเป็นปูนซีเมนต์ 5
ประเภท ดังนี้


ประเภทที่ 1 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ธรรมดา
ประเภทที่ 2 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ดัดแปลง
ประเภทที่ 3 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภทให้กำลังอัดเร็ว
ประเภทที่ 4 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภทเกิดความร้อนต่ำ
ประเภทที่ 5 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภททนซัลเฟตได้สูง


แต่ ชนิดของปูนซีเมนต์ที่ใช้ในกิจกรรมก่อสร้างทั่วไปที่พบเห็นในประเทศไทยจะเป็นชนิดที่ทำการ
ผลิตได้ในประเทศมี 3 ชนิดหลัก คือ


ประเภทที่ 1 จัดเป็นชนิดพื้นฐานที่นำไปใช้แพร่หลายมากที่สุดด้วยคุณสมบัติที่เป็นวัสดุเชื่อมประ
สานที่ดีและเมื่อผสมเป็นคอนกรีตจะได้คอนกรีตที่มีคุณภาพรับแรงได้ดี มีหลายยี่ห้อ หลายเครื่องหมาย
การค้า เช่น ตราช้าง ตราเพชร ตรา TPI แดง ตราพญานาคเขียว ตราภูเขา โดยนอกจากจะใช้นำไปผสมเป็น
คอนกรีตใช้ในงานโครงสร้างหลักของอาคาร ยังมีการนำไปเป็นวัสดุพื้นฐานในการผลิตวัสดุผลิตภัณฑ์อื่นๆ
ด้วย


ประเภทที่ 3 พวกนี้จะใช้ในการนำไปผสมเป็นคอนกรีตที่ต้องการใช้งานเร็วกว่าปกติ เพื่อให้ทำการ
ก่อสร้างได้เร็วขึ้น ถอดไม้แบบได้เร็วแต่ต้องดูแลการบ่มคอนกรีตให้ดีเป็นพิเศษด้วย เช่น ตราเอราวัณ ตรา
สามเพชร ตรา TPT ดำ ตราพญานาคแดง


ประเภทที่ 5 ซึ่งก็บอกอยู่แล้วว่าเค้าทนซัลเฟต คงมีคำถามว่าแล้วเจ้าซัลเฟตนี้คืออะไรก็ต้องตอบ
แบบกำปั้นทุบดินว่าเป็นเคมีที่มีอยู่ในธรรมชาติซึ่งมีผลที่กัดกร่อนคอนกรีตปกติได้ดี ทำให้อายุของอาคาร


สั้นลงโดยเจ้าซัลเฟตนี้บริเวณที่มีมากจนเป็นอันตรายกับโครงสร้างอาคารคอนกรีต ได้แก่ บริเวณริมทะเล
หรือ บริเวณน้ำกร่อยทั่วไป



ทางวิศวกรและสถาปนิกจะย้ำให้ใช้ปูนซีเมนต์ประเภทที่ 5 นี้แทนเจ้าพวก 2 ประเภทแรก เช่น ตรา
ช้างสีน้ำเงิน(ฟ้า) ตรา TPI น้ำเงิน ตราปลาฉลาม


นอกจากปูนซีเมนต์ที่เราใช้งานในการนำมาผสมเป็นคอนกรีตเพื่อใช้ในการก่อสร้างส่วนที่เป็นโครงสร้าง
ของอาคารที่ใช้ในการรับน้ำหนัก จากการใช้งานของเรา ๆ ท่าน ๆ ได้แก่ พวกพื้นคอนกรีต คาน เสาของ
อาคาร ฐานราก เสาเข็ม ก็ยังมีปูนซีเมนต์ที่นำมาใช้ในการก่อสร้างส่วนที่เป็นงานสถาปัตย์ และส่วนตกแต่ง
เช่น พวกงานก่อผนังอิฐต่างๆ งานฉาบผนัง งานปูนปั้นต่าง ๆ ในส่วนนี้ต้องใช้ปูนซีเมนต์ผสมซึ่งนับเป็นอีก
ประเภทหนึ่งแยกออกมาต่างหากจาก 3 ชนิดข้างต้น


แต่จะบอกว่าแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงระหว่าง ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์กับปูนซีเมนต์ผสมคงไม่ถูกต้องนัก
เพราะปูนซีเมนต์ผสม เป็นผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการนำปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภทที่ 1 มาผสมกับรวมกับ
วัสดุเฉื่อย เพื่อให้ได้คุณสมบัติที่ดีของการเป็นปูนสำหรับฉาบและก่ออิฐต่างๆ คือ มีความเหนี่ยวหยุ่นยึดเกาะ
ผิวผนังได้ดี แห้งแข็งในเวลาที่พอเหมาะกับการฉาบแต่ง และมีความยืดหดตัวน้อย


ถ้าจะบอกว่าปูนซีเมนต์ผสมเป็นปูนที่ผู้คนอย่างเราๆ ท่านๆ คุ้นเคยพบเห็นกันมากที่สุดก็คงจะไม่ผิดนัก
เพราะเหล่าผู้ผลิตแต่ละรายต่างก็โฆษณาประชาสัมพันธ์กันมาก ไม่ว่าจะเป็นพี่เสือของปูนซีเมนต์ไทย
กองทัพงูเห่าของชลประทานซีเมนต์, TPI เขียวของค่าย TPI , ตรานกอินทรีย์ของปูนซีเมนต์นครหลวง และ
น้องใหม่ตราดอกบัว ของปูนซีเมนต์เอเชีย


ทั้งนี้เพราะความที่ค่อนข้างอเนกประสงค์ของปูนซีเมนต์ผสมที่นำมาผสมเป็นปูนก่อก็ได้ผสมเป็นปูนฉาบก็
ได้ ในบางทียังนำมาผสมเป็นคอนกรีตใช้เทโครงสร้างขนาดเล็กก็พอที่จะทำได้ เพราะความที่เป็นปูนซีเมนต์
ปอร์ตแลนด์ผสมจึงจะมีคุณสมบัติรับแรงได้ แต่ไม่ดีเท่าปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภทที่ 1 จึงมีภาคการ
ตลาดที่กว้างมากจนทำให้พวกเราคุ้นเคยกับปูนซีเมนต์ในประเภทนี้อยู่กลุ่มเดียว


แต่ถ้าเราคุยกับทางวิศวกรผู้คำนวณและออกแบบอาคารคอนกรีตต่างๆ ในเมืองไทย ท่านมักจะแนะนำให้ใช้
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภที่ 1 ในการนำมาผสมเป็นคอนกรีตใช้เทงานโครงสร้างมากกว่าปูนซีเมนต์
ผสม ทั้งนี้ท่านให้เหตุผลว่าปัจจุบันการก่อสร้างบ้านเรือนมีขนาดใหญ่ขึ้น มีความซับซ้อนในการใช้งาน
อาคารมากขึ้น แต่ความรู้เชิงช่างและความชำนาญหากยากขึ้นในกลุ่มของผู้ทำการก่อสร้างจึงต้องการการเผื่อ
ความปลอดภัยสูง


การใช้ปูนซีเมนต์ที่เหมาะสมจึงเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ควรนำมาพิจารณาด้วย ซึ่งพอสรุปให้จำ
ง่ายๆได้ดังนี้


“งานโครงสร้างทั่วไป ใช้สัตว์ใหญ่ เช่น ช้าง งานโครงสร้างเร่งรัด ใช้สัตว์พิเศษ เช่น เอราวัณ
งานโครงสร้างใกล้ทะเล ใช้สัตว์น้ำ เช่น ฉลาม
งานก่อ-ฉาบทั่วไป ใช้สัตว์เล็ก เช่น งู เสือ “
ทบทวนความจำกันเช่นนี้ การใช้งานของที่คุ้นเคย ให้คุ้นมือคงไม่ผิดพลาด
..........................................................................................................................>