ปัญหาการร้องเรียนของผู้บริโภคเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย เป็นปัญหาที่ครองแชมป์ติดอันดับต้นๆ ของทุกๆ ปัญหาที่
ร้องเรียนไปยังสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) โดยจากสถิติในปีงบประมาณ 2551 มีข้อ
ร้องเรียนเกี่ยวกับสัญญา/อสังหาฯ ถึง 2,190 ราย คิดเป็นสัดส่วน 43.44% ของเรื่องร้องเรียนจากผู้บริโภคทั้งหมด
และในช่วง 3 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2552 (ต.ค.-ธ.ค.51) มีจำนวน 396 ราย คิดเป็นสัดส่วน 39.44% จากข้อ
ร้องเรียนทั้งหมด
ด้วยเหตุผลดังกล่าว สคบ.จึงร่วมกับแผนงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (คคส.) จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย ส่วนราชการ วิสาหกิจ และองค์กรเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภค จัดนิทรรศการแสดงผลงานการคุ้มครอง
ผู้บริโภคเชิงรุก โดยให้บูรณาการการจัดงานของส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ องค์กรเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภค เพื่อให้
เกิดภาพรวม การจัดงานที่มีความยิ่งใหญ่ สมเป็น “วันคุ้มครองผู้บริโภคไทย 2552” ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 30 ปี ใน
การบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 ในวันที่ 29-30 เมษายน 2552 ณ ห้องบอลรูมและโซนเอ
ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
การจัดงาน “วันคุ้มครองผู้บริโภคไทย 2552” ได้จัดนิทรรศการโชว์เคส คอนเทนท์ (Showcase Content)
เพื่อรณรงค์การรักษาสิทธิผู้บริโภค สร้างความรู้ความเข้าใจให้แก่ผู้บริโภคในการเลือกซื้อสินค้าหรือบริการอย่าง
รอบคอบไว้ดังนี้
บ้านปลอดภัย
การเลือกซื้อบ้านคุณภาพ...การเลือกซื้อบ้านหรืออสังหาริมทรัพย์ ผู้บริโภคที่ไม่เคยมีประสบการณ์ใน
การเลือกซื้อ อาจจะไม่ทราบว่าควรจะระมัดระวังและคำนึงถึงเรื่องใดบ้าง จึงทำให้ภายหลังจากมีการโอน
กรรมสิทธิ์แล้ว อาจจะเกิดปัญหาตามมาอย่างไม่คาดคิด ซึ่งขอแบ่งประเภทการซื้อบ้านกว้างๆ เป็น 2 ลักษณะ
ดังต่อไปนี้
1.การซื้อบ้านใหม่ ผู้บริโภคมีความจำเป็นต้องศึกษาถึงความเป็นมาของโครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์
นั้นๆ ว่ามีความมั่นคงเพียงใด เพราะโครงการส่วนใหญ่เริ่มทำการขายตั้งแต่ยังไม่มีการก่อสร้างใดๆ ผู้บริโภคจึงไม่
สามารถเห็นบ้านที่ตนเองจะซื้อได้ ถ้าตัดสินใจซื้อก็จะต้องชำระเงินก่อนบางส่วน โดยสิ่งสำคัญที่ควรคำนึงถึงคือ
เจ้าของโครงการมีประวัติการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์มาบ้างหรือไม่ เพราะการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เป็นเรื่องที่
ละเอียดอ่อน เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและความสะดวกสบายของผู้อยู่อาศัย ประสบการณ์ในการพัฒนา
โครงการจึงส่งผลต่อคุณภาพของที่อยู่อาศัย
สถานะทางการเงิน การพัฒนาโครงการอสังหาริมทรัพย์ จำเป็นต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมาก ดังนั้น
ผู้บริโภคควรสอบถามถึงแหล่งที่มาของเงินทุนว่า มีสถาบันการเงินใดสนับสนุน ที่ดินที่นำมาพัฒนามีภาระผูกพัน
หรือปลอดการจำนอง เป็นต้น
สิ่งอำนวยความสะดวก เอกสารการขายส่วนใหญ่จะจัดทำมาอย่างสวยงาม มีสิ่งอำนวยความสะดวก
ครบครัน เช่น สระว่ายน้ำ ฟิตเนสเซ็นเตอร์ เป็นต้น ซึ่งเป็นการเชิญชวนให้ผู้บริโภคเข้ามาอยู่อาศัยในโครงการ แต่
สิ่งอำนวยความสะดวกเหล่านั้นอาจจะไม่เป็นทรัพย์สินของโครงการที่จะส่งมอบให้นิติบุคคลต่อไป เพราะถ้าไม่
ระบุไว้ เจ้าของโครงการมีสิทธิ์ที่จะไม่ส่งมอบกรรมสิทธิ์ ดังนั้นการใช้บริการต่างๆ จะมีค่าใช้จ่ายและตกเป็นภาระ
ของผู้บริโภคในอนาคต
2.การซื้อบ้านมือสอง ถึงแม้ว่าผู้บริโภคจะได้เห็นบ้านที่จะซื้อก่อน แต่ก็ไม่สามารถนอนใจได้ 100% ว่า
ซื้อบ้านแล้วจะได้บ้านเพียงอย่างเดียว เพราะอาจจะได้สิ่งที่ไม่พึงประสงค์มาด้วย เช่น ภาระต่างๆ จึงมีข้อที่ต้อง
ระมัดระวังดังนี้
ความเป็นเจ้าของ ผู้ซื้อบ้านมือสองต้องตรวจสอบว่า ผู้ที่เราวางเงินมัดจำทำสัญญาจำเป็นต้องเป็นเจ้าของ
กรรมสิทธิ์ในทรัพย์นั้น หรือเป็นผู้รับมอบอำนาจ จึงจะสามารถทำการโอนกรรมสิทธิ์ได้ มิฉะนั้นเมื่อรับเงินไป
แล้ว อาจจะไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ได้ เพราะผู้ที่มีกรรมสิทธิ์ไม่ยินยอม ต้องไปเรียกร้องค่าเสียหายอีกภายหลัง
ต้องเสียทั้งเงินและเวลา
ปลอดจากการจำนองและคดีความ ผู้ที่จะซื้อบ้านจากผู้อื่นต้องตรวจสอบจากกรมที่ดินว่า บ้านหลังนั้น
ไม่มีการติดจำนองใดๆ หากติดจำนองอยู่ต้องไถ่ถอนก่อนทำการชำระเงิน และที่สำคัญต้องตรวจสอบว่า ทรัพย์
ดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกับคดีใดๆ อยู่หรือไม่ เพราะถ้าหากมีความเกี่ยวข้องอยู่อาจจะถูกอายัดได้ ถึงแม้จะชำระ
เงินวางมัดจำแล้วก็ไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ได้
ตรวจสอบสภาพก่อนโอนอีกครั้ง ก่อนโอนเพื่อความมั่นใจว่าสภาพบ้านเป็นไปตามข้อตกลงและไม่มีผู้
อยู่อาศัยแล้ว ควรนัดหมายตรวจสอบทรัพย์ก่อนวันโอนกรรมสิทธิ์สัก 1-2 วัน มิฉะนั้นจะต้องมาทำการฟ้องขับไล่
หรือจ่ายค่าขนย้ายอีกภายหลัง
สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ มาตรฐานกรมที่ดิน...ปัจจุบันกรมที่ดิน และ สคบ. ได้ร่วมกันจัดทำแบบ
สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นมาตรฐานสำหรับการซื้อบ้านใหม่จากโครงการ ผู้ซื้อจึงควรตรวจสอบดูว่า
โครงการนั้นๆ ให้สัญญาแบบใด เพื่อรักษาสิทธิประโยชน์ของตนเองให้มากที่สุด และหากผู้ประกอบการไม่ใช้
สัญญาตามแบบที่ถูกต้อง ผู้บริโภคสามารถแจ้งเจ้าหน้าที่ที่ดินเพื่อดำเนินการตรวจสอบได้
เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน : บ้านต้องประกอบสิ่งของหลายอย่าง แต่ที่สำคัญคือ เครื่องใช้ไฟฟ้า
ภายในบ้าน ที่ให้ความสะดวก สบาย แต่เครื่องใช้ไฟฟ้าอาจให้โทษได้ถ้าไม่ได้มาตรฐาน คือ เครื่องใช้ไฟฟ้าที่
ไม่ได้มาตรฐานอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สิน อาจเป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดอุบัติเหตุไฟฟ้าช็อต
และอัคคีภัย ผู้บริโภคจึงควรเลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐานตามมาตรฐานอุตสาหกรรม เพื่อความปลอดภัย
ในชีวิตและทรัพย์สิน ไม่คำนึงถึงเรื่องราคาถูก การลดแลกแจกแถมเพียงอย่างเดียว รวมถึงการเลือกใช้
เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ได้รับเครื่องหมายประหยัดไฟ เพื่อเป็นการลดภาระค่าใช้จ่าย และลดภาวะโลกร้อนในเวลา
เดียวกัน
อนึ่ง ในการจัดนิทรรศการครั้งนี้ ยังมีอีกหลายธุรกิจทาง สคบ.นำมาโชว์เพื่อเป็นกรณีศึกษา และพร้อมที่
จะให้ความรู้ ข้อมูลแก่ประชาชนในหลากหลายธุรกิจ ทั้งเกี่ยวกับอาหาร อุปกรณ์ของเล่น รถยนต์ ฯลฯ ทุกข้อมูลที่
นำมาเสนอจะมีวิธีการพิจารณาและตรวจสอบได้เบื้องต้นด้วยตนเอง>