เวนคืนวังสระปทุม ผุดทางด่วนกินที่ประทับสมเด็จพระเทพฯ/บ้านครัวฮึ่ม

"ยิ่งลักษณ์" ซุ่มเงียบลงนามรับสนองพระบรมราชโองการเวนคืนที่ดินสร้างทางด่วนแจ้งวัฒนะ-บางโคล่ กินพื้นที่
วังสระปทุมที่ประทับสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ชุมชนบ้านครัว "โลตัส-โนโวเทล" ก็ไม่รอด ข้องใจรัฐบาล
ฟื้นเรื่องหวังต่อรองบางอย่าง อดีตแกนนำบ้านครัวแฉอาจมี "แม้ว" เข้ามาเกี่ยวข้อง แนะ ครม.ออกมติยกเลิกยุติ
ปัญหา "ผู้ว่าฯ กทพ." ยันไม่กระทบวัง-ห้างดัง แต่บอกขึ้นอยู่กับนโยบาย ชี้เป็นงานปกติต่ออายุมา 7 ครั้งแล้ว "สุกำ
พล" ตีลูกมึนไม่เห็นรายละเอียด วาดฝันสร้างทางคร่อมคลองแสนแสบ!

น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการพระราชกฤษฎีกากำหนดเขต
ที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่เขตราชเทวีและเขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2554 และประกาศในราช
กิจจานุเบกษาเล่ม 182 ตอนที่ 96 ก ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2554 หน้า 13-15 แล้ว โดยการเวนคืนที่ดินดังกล่าวเพื่อ
สร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่

พระราชกฤษฎีกาดังกล่าวระบุว่า อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 187 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร
ไทย กับมาตรา 5 วรรคสาม และมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 อัน
เป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา 29 ประกอบกับ
มาตรา 42 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่ง
กฎหมาย ประกอบกับมาตรา 34 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) พ.ศ.2550
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา 29 ประกอบ
กับมาตรา 33 มาตรา 34 มาตรา 41 และมาตรา 42 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดย
อาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา 1 พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า “พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่
เขตราชเทวี และเขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2554”

มาตรา 2 พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2555 เป็นต้นไป

มาตรา 3 พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับได้มีกำหนดสี่ปี

มาตรา 4 ที่ดินที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการสร้างทางพิเศษสายแจ้ง
วัฒนะ-บางโคล่

มาตรา 5 ให้ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทยเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนตามพระราชกฤษฎีกานี้

มาตรา 6 เขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกานี้ อยู่ในท้องที่เขตราชเทวี และเขตปทุมวัน
กรุงเทพมหานคร มีส่วนแคบที่สุดสามร้อยห้าสิบเมตร และส่วนกว้างที่สุดหกร้อยเมตร ทั้งนี้ ภายในแนวเขตตาม
แผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกานี้

มาตรา 7 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้

ตอนท้ายของพระราชกฤษฎีกา ได้หมายเหตุถึงเหตุผลในการประกาศใช้ พ.ร.ฎ.ว่า เนื่องจาก กทพ.ได้ทำการ
สำรวจเขตที่ดินเพื่อเวนคืนตาม พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่เขตราชเทวีและปทุมวัน
เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่ ยังไม่แล้วเสร็จ สมควรกำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เพื่อให้
เจ้าหน้าที่หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากเจ้าหน้าที่มีสิทธิ์เข้าไปทำการสำรวจและเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ
อสังหาริมทรัพย์ที่จะต้องเวนคืนที่แน่นอน จึงจำเป็นต้องตรา พ.ร.ฎ.นี้

เปิดเส้นทางเวนคืนที่ดิน

พ.ร.ฎ.ที่กำหนดแนวเวนคืนที่ดินที่แนบท้าย ซึ่งระบุว่าส่วนแคบที่สุด 350 เมตร และส่วนกว้างที่สุด 600
เมตรนั้น ด้านถนนพระรามที่ 6 เริ่มตั้งแต่สี่แยกพงษ์พระราม บริเวณใต้ทางด่วนศรีรัชไปทางทิศ
ตะวันออกเฉียงเหนือ ข้ามคลองมหานาคเข้าสู่พื้นที่เขตราชเทวี จากนั้นไปทางทิศตะวันออกผ่านซอยพญานาค ซึ่ง
กินพื้นที่ชุมชนบ้านครัวเหนือ และชุมชนบ้านครัวใต้ ผ่านสะพานเฉลิมหล้า 56 (สะพานหัวช้าง) ในรัศมี 50 เมตร
จากคลองแสนแสบ ก่อนขนานไปกับถนนเพชรบุรีด้านทิศใต้ ห่างจากแยกราชเทวี 370 เมตร ผ่านแยกประตูน้ำ
ถนนราชปรารภ ถนนวิทยุ กินพื้นที่อาคารศูนย์การค้าพันธุ์ทิพย์พลาซ่า, ศูนย์การค้าแพลตินัมแฟชั่นมอลล์ โรงแรม
โนโวเทล และธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาสำนักงานเพลินจิต ก่อนบรรจบทางพิเศษเฉลิมมหานคร

แนวเวนคืนที่ดินจะไปทางทิศใต้ขนานกับทางพิเศษเฉลิมมหานคร 200 เมตร จากนั้นไปทางทิศตะวันตก
ขนานไปกับคลองแสนแสบ ผ่านถนนวิทยุ ผ่านถนนราชดำริไป 200 เมตร แนวเวนคืนทิศใต้บรรจบกับถนน
พระรามที่ 1 ผ่านสามแยกเฉลิมเผ่าในรัศมี 450 เมตร กินพื้นที่วัดปทุมวนารามวรวิหาร และพื้นที่บางส่วนของ
ศูนย์การค้าสยามพารากอน จากนั้นแนวเวนคืนที่ดินจะขึ้นไปทางทิศเหนือ และทิศตะวันตกผ่านพื้นที่วังสระปทุม
สะพานหัวช้าง กินพื้นที่ถนนพญาไทในรัศมี 50 เมตรจากคลองแสนแสบ จากนั้นจะเบี่ยงขนานไปกับถนน
พระรามที่ 1 ผ่านสี่แยกเจริญผล กินพื้นที่สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน ห้างสรรพสินค้าเทสโก้ โลตัส พระรามที่ 1
ถึงสี่แยกพงษ์พระราม

ด้านนายอัยยณัฐ ถินอภัย ผู้ว่าการ กทพ.ยืนยันว่า พ.ร.ฎ.เวนคืนที่ดินจะไม่กระทบต่อวังสระประทุม สยาม
พารากอน และเซ็นทรัลเวิลด์แน่นอน แต่ยอมรับว่าจะมีปัญหากับชาวชุมชนบ้านครัวที่ไม่ยินยอม และจะมีการ
ต่อต้านกันรุนแรงแน่ ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ ก็มีการกระทบกระทั่งเกิดขึ้นเสมอ แม้ที่ผ่านมา
กทพ.ได้ปรับแบบก่อสร้างเพื่อเวนคืนที่ดินให้กระทบชาวบ้านน้อยที่สุดแล้ว และหลีกเลี่ยงมัสยิด ครั้งหลังสุดแม้
ผ่านบนคลองแสนแสบชาวบ้านก็ไม่ยอม มีการต่อต้าน ทำให้เราต้องยุติการเวนคืน แต่สำหรับเรื่องนี้ผ่านมาแล้ว
20 ปี เป็นเรื่องเดิม

กทพ.ยันงานรูทีน

นายอัยยณัฐกล่าวว่า เรื่องนี้ได้หารือกันในระดับนโยบายของกระทรวงคมนาคม ว่าควรจะทำอย่างไรกับ
ปัญหาที่เกิดจากการต่อต้านของชาวชุมชน ทั้งที่ทางด่วนที่จะเกิดขึ้นจะช่วยด้านเศรษฐกิจอย่างมาก มีทางขึ้นลง
ระหว่างราชดำริ-อังรีดูนังต์-พระรามที่ 6 ซึ่งการต่ออายุ พ.ร.ฎ.เวนคืนถือเป็นเรื่องปกติที่ต้องดำเนินการตาม
กฎหมาย ซึ่งที่ผ่านมาดำเนินการไปแล้ว 7 ครั้ง ครั้งละ 4 ปี

ในขณะที่เว็บไซต์กรุงเทพธุรกิจที่สัมภาษณ์นายอัยยณัฐ ระบุว่า ในทางปฏิบัติจะเวนคืนหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่
กับนโยบาย ซึ่งต้องหารือกับกระทรวงคมนาคมก่อน แต่แนวเส้นทางเวนคืนจะไม่ผ่านพื้นที่วังสระปทุม, สยาม
พารากอน และเซ็นทรัลเวิลด์ โดยแนวเส้นทางจะเลียบคลองแสนแสบ แต่ไม่ข้ามคลองแสนแสบมาฝั่งนี้

"กทพ.ไม่สามารถเข้าพื้นที่เพื่อเวนคืนที่ดินได้จนถึงปัจจุบันเป็นเวลากว่า 10 ปีแล้ว การต่ออายุ พ.ร.ฎ.
เวนคืนเป็นงานปกติ แต่การเวนคืนไม่สามารถดำเนินการได้มานานแล้ว เพราะมีปัญหามวลชนต่อต้านมาก ส่วน
ในอนาคตจะดำเนินการอย่างไรต่อไปต้องเป็นเรื่องของนโยบายที่จะตัดสินใจ" นายอัยยณัฐ กล่าว

นายอัยยณัฐยังระบุว่า ปัญหาเวนคืนที่ดินคงไม่กระทบต่อสัญญาสัมปทานระหว่าง กทพ. และบริษัท ทาง
ด่วนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือบีอีซีแอล ผู้รับสัมปทานทางด่วนขั้นที่ 2 จนถึงขั้นฟ้องร้องกัน เพราะปัญหา
มวลชนคัดค้านเป็นสิ่งนอกเหนือการควบคุม ขณะที่ กทพ.ได้ปรับแบบและจัดทำประชาพิจารณ์หลายครั้ง แต่ก็ยัง
ถูกประชาชนต่อต้าน หากจะเข้าพื้นที่ก็ต้องใช้กำลัง ซึ่งเป็นแนวทางที่ กทพ.ไม่ต้องการ

แหล่งข่าวจาก กทพ.ระบุว่า พ.ร.ฎ.เวนคืนเพื่อให้เจ้าหน้าที่ กทพ.มีสิทธิ์เข้าไปสำรวจพื้นที่ เพื่อทราบ
ข้อเท็จจริงและประเมินมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ที่จะเวนคืนนั้น ไม่ได้หมายความว่าจะเวนคืนที่ดินทันที ต้องรอ
นโยบายรัฐบาลว่าจะดำเนินการอย่างไร เพราะการเวนคืนที่ดินบริเวณนี้มีปัญหาการคัดค้านจากชุมชนบ้านครัวมา
ต่อเนื่อง หากกระทรวงคมนาคมมีนโยบายว่าจะดำเนินโครงการส่วนนี้ กทพ.ต้องจัดทำแผนโครงการใหม่ ทั้งใน
ส่วนของวงเงินลงทุน ระยะเวลาก่อสร้าง และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม

แหล่งข่าวระบุว่า ผลการศึกษาการเวนคืนที่ดินบริเวณบ้านครัวเพื่อก่อสร้างทางลงราชดำริเป็นสิ่งจำเป็น
เพราะจะช่วยให้โครงข่ายทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่สมบูรณ์มากขึ้น และยังเป็นข้อกำหนดตามสัมปทาน
ของบีอีซีแอล และบีอีซีแอลได้ขอสงวนสิทธิ์ในการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย จากการที่ไม่สามารถก่อสร้าง
โครงการได้เป็นเงินประมาณ 5,000 ล้านบาทไว้

สำหรับแนวเส้นทางเดิมนั้น จุดเริ่มต้นจะเชื่อมทางด่วนขั้นที่ 2 บริเวณด้านใต้ของด่านยมราช จากนั้นตัด
เลาะคลองแสนแสบไปยังสะพานหัวช้าง ผ่านด้านข้างวังสระปทุม หลังสยามพารากอน หลังวัดปทุมวนารามฯ
ถนนอังรีดูนังต์ ไปลงที่ถนนราชดำริ ระยะทาง 2 กิโลเมตร ส่วนพื้นที่ที่ถูกเวนคืน ตามผลศึกษาปี 2543 เป็นพื้นที่
บริเวณชุมชนบ้านครัว วิทยาลัยช่างกลปทุมวัน สะพานหัวช้าง วัดปทุมวนารามฯ รวมพื้นที่เวนคืน 639 หลังคา
เรือน อยู่ในเขตราชเทวี 361 หลังคาเรือน ปทุมวัน 278 หลังคาเรือน งบประมาณการเวนคืน 3,500 ล้านบาท

พล.อ.อ.สุกำพล สุวรรณทัต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม กล่าวยืนยันเช่นกันว่า จะไม่กระทบและคาบ
เกี่ยวต่อวังสระปทุมโดยเด็ดขาด ไม่มีใครจะเอาพื้นที่วังมาทำทางด่วนเด็ดขาด กระแสข่าวก็พูดกันเละเทะ แต่การ
สร้างทางด่วนนั้น ถ้ามีประโยชน์เราก็ต้องทำต่อไปเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ส่วนเรื่องปัญหาระหว่างประชาชนที่
ได้รับผลกระทบจะต้องหาแนวทางอีกครั้ง เช่น การเจรจาเรื่องเงินชดเชยค่าเสียหาย

เมื่อถามว่า ตามแผนที่ถ้าไม่สร้างให้กินพื้นที่วังสระปทุมแล้วจะปรับเส้นทางอย่างไร พล.อ.อ.สุกำพลกล่าว
ว่า ยังไม่เห็นรายละเอียด แต่คาดว่าต้องสร้างทางพิเศษให้คร่อมคลองแสนแสบ ส่วนจะกระทบต่อห้างดังหรือไม่
นั้น ไม่แน่ใจจะต้องศึกษาก่อน แต่จะให้กระทบต่อส่วนรวมน้อยที่สุด

"แน่นอน เพราะถ้าเป็นประโยชน์เราต้องดำเนินการ แต่จะยังไม่เอาเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี" รมว.
คมนาคมย้ำในคำถามว่าจะสร้างทางด่วนให้ได้ใช่หรือไม่

ชี้กินพื้นที่วังสระปทุม

แหล่งข่าวระดับสูงยืนยันว่า แนวทางเวนคืนที่ดินในบางช่วงจะกินพื้นที่วังสระปทุม เนื่องจากวัดระยะจาก
คลองแสนแสบหรือคลองมหานาคเข้ามา 150 เมตร ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวหากมีการดำเนินการสร้างจริงคงไม่สมควร
เพราะพื้นที่บริเวณดังกล่าวเป็นพื้นที่ทางเศรษฐกิจ และเป็นการทำลายทัศนียภาพเมืองหลวงอย่างยิ่ง อีกทั้งวังสระ
ปทุมยังเป็นสถานที่ประทับของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งถือว่าไม่เหมาะสมอย่างยิ่ง
ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวมีปัญหามาเป็นสิบปีแล้ว ระหว่างทางภาครัฐที่กระทบกระทั่งกับภาคประชาชนมาโดยตลอด
โดยเฉพาะชุมชนบ้านครัว จนเรื่องไม่สามารถดำเนินการต่อได้สำเร็จมาหลายรัฐบาล

แหล่งข่าวยังตั้งข้อสังเกตอีกว่า ทำไมรัฐบาลพรรคเพื่อไทยจึงรื้อฟื้นเรื่องดังกล่าวขึ้นมาให้เกิดปัญหากันอีก
ครั้ง และยังเป็นการดำเนินการแบบเงียบๆ ในช่วงส่งท้ายปี หรือพรรคเพื่อไทยต้องการแสดงให้เห็นว่ามีอำนาจใน
การต่อรองการดำเนินการใดๆ ก็ได้ใช่หรือไม่ ซึ่งการเวนคืนที่ดินชาวบ้าน รวมถึงคนที่วังสระปทุมยังไม่รับรู้
รายละเอียดทั้งสิ้น จึงต้องการให้ผู้ที่เกี่ยวข้องออกมาชี้แจงรายละเอียดในการดำเนินการ และสอบถามความสมัคร
ใจของประชาชนที่ได้รับผลกระทบด้วย

"การที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่าเป็นการสมควร
กำหนดให้เขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่เขตราชเทวีและเขตปทุมวัน กรุงเทพมหานครนั้น ก็เพื่อไม่
ต้องการให้ประชาชนคิดว่ามีการเหลื่อมล้ำในสังคม เพราะถ้าประชาชนทั่วไปถูกเวนคืนที่ดินแล้ว วังสระปทุม
จะต้องถูกเวนคืนได้เช่นกัน" แหล่งข่าวกล่าว

นายปรเมษฐ์ ภู่โต อดีตแกนนำชุมชนบ้านครัวที่เคยต่อต้านเรื่องดังกล่าว ระบุว่า เป็นการต่ออายุพระราช
กฤษฎีกาทุก 4 ปี ในสมัยที่นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เป็นนายกรัฐมนตรี ก็มีการต่ออายุเช่นกัน แต่ที่เป็นประเด็น
เพราะมีเรื่อง พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งถ้าดูตามแผนที่ทางด่วนจะเห็นว่าเขาเว้นที่วังสระปทุมไว้
ปัจจุบันโครงการดังกล่าวได้ถูกยกเลิกไปแล้ว แต่ กทพ.ยังรักษาอำนาจสิทธิ์การเวนคืนเรื่องดังกล่าวอยู่ ปัญหาอีก
อย่างหนึ่งคือ กทพ.ไม่สามารถยกเลิกโครงการได้เอง เพราะจะถูกบีเอ็มซีแอลที่ได้สัมปทานฟ้องร้องเรียก
ค่าเสียหาย ซึ่งปัจจุบันพื้นที่ที่จะถูกเวนคืนยังสงบดี

นายปรเมษฐ์เล่าว่า เรื่องดังกล่าวต่อสู้กันมาตั้งแต่สมัยรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ จนมาสมัยนายชวนมี
การทำประชาพิจารณ์แล้วเหตุผลของ กทพ.สู้ไม่ได้ จนรัฐบาลเสนอให้ ครม.ในสมัยนั้นยกเลิก แต่ กทพ.ก็อยู่ใน
สภาพน้ำท่วมปาก ถ้ายกเลิกจะถูกบริษัทคู่สัญญาปรับฐานส่งมอบพื้นที่ให้ไม่ได้ แต่จริงๆ บริษัทก็ไม่ได้อยากสร้าง
เช่นกัน เพราะสร้างแค่ 3 กิโลเมตรไม่คุ้มค่า สรุปว่าเป็นเรื่องสืบเนื่องมาจากการที่นักการเมืองรับใต้โต๊ะมา

"เมื่อครบอายุกฤษฎีกาก็จะมีการต่ออายุไปเรื่อยๆ และถ้าจะให้เรื่องนี้จบ แนวทางมีอยู่ว่าให้ ครม.อนุมัติ
ยกเลิกโครงการ ซึ่งก็เป็นเรื่องดีเหมือนกัน เพราะมีชาวบ้านบางส่วนยังกังวลไม่กล้าพัฒนา หรือต่อเติมบ้านเรือน
เพราะกลัวถูกเวนคืน" นายปรเมษฐ์เสนอ

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 7 ม.ค.51 ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินบริเวณเวนคืนในท้องที่ราชเทวี และ
ปทุมวัน กรุงเทพฯ เพื่อสร้างทางพิเศษสายแจ้งวัฒนะ-บางโคล่ มีผลเมื่อวันที่ 1 ม.ค.51 ใช้บังคับนาน 4 ปี โดยให้
ผู้ว่าการ กทพ.เป็นเจ้าหน้าที่เวนคืน โดยที่ผ่านมา กทพ.มีโครงการก่อสร้างถนนรวมและกระจายการจราจร หรือ
ซีดีโรด นับตั้งแต่สมัยรัฐบาลนายชวน หลีกภัย เป็นนายกฯ เมื่อปี 2536 เป็นระยะกว่า 19 ปีแล้ว ซึ่งได้บรรจุ
โครงการดังกล่าวอยู่ในแผนแม่บททางพิเศษที่ต้องดำเนินการ แต่เกิดปัญหาพิพาทกับชาวบ้านในชุมชนบ้านครัว
มาต่อเนื่อง