จังหวัดเชียงใหม่ ตกอยู่ในภาวะสุญญากาศไร้ซึ่งกฎหมายผังเมืองมานานเกือบ 7 ปี หลังผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่
ฉบับเดิมหมด อายุไปตั้งแต่ปี 2547 แม้จะมีการต่ออายุอีก 2 ปี เพื่อรอให้ร่างผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ (ปรับปรุง
ครั้งที่ 3) ร่างเสร็จและประกาศใช้ แต่ปรากฏว่าเกิดกระแสตื่นตัวและคัดค้านร่างผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ในวง
กว้าง ทั้งภาคเอกชน และภาคประชาชน ที่ได้รับผลกระทบ จนเมื่อถึงกระบวนการเปิดให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคำร้อง
คัดค้าน มีประชาชนกว่า 2 พันราย ที่ยื่นคำร้องคัดค้านร่างผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ ฉบับดังกล่าวกับกรมโยธาธิ
การและผังเมือง จนกระทั่งต้องมีการชะลอและนำร่างผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่กลับมาทบทวน ใหม่อีกครั้ง
ส่งผลให้การพัฒนาเมืองเชียงใหม่ เติบโตอย่างไร้ทิศทาง มีอาคารสูงผุดขึ้นมาเป็นดอกเห็ดเต็มเมือง แต่ล่าสุด ผัง
เมืองรวมเมืองเชียงใหม่ฉบับที่ชาวเชียงใหม่รอมานานใกล้ จะประกาศใช้ภายใน 1-2 เดือนนี้
นายอากร บัวคล้าย หัวหน้ากลุ่มงานวิชาการ สำนักงานโยธาธิการและผังเมือง จ.เชียงใหม่ บอกว่า ขณะนี้
ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ปีนี้ อยู่ในขั้นตอนที่ 17 จากทั้งหมด 18 ขั้นตอน โดยอยู่ในขั้นตอนที่สำนักงาน
คณะกรรมการกฤษฎีกา ได้ส่งร่างกฎหมายผังเมือง พร้อมแนบแผนที่และแผนผัง ให้รัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงมหาดไทยลงนาม ก่อนส่งเรื่องกลับมายังสำนักงานกฤษฎีกา เพื่อประกาศใช้ใน ราชกิจจานุเบกษาต่อไป
คาดว่าขั้นตอน ทั้งหมดน่าจะใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่จะประกาศใช้ได้ในเดือน
ส.ค.หรือ ก.ย. 2555 นี้ ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ฉบับที่เตรียมประกาศใช้เร็วๆ นี้ ไม่ได้ขี้ริ้วขี้เหร่ เพราะใช้
ระยะเวลาในการร่างพิจารณาแก้ไขและ ปรับปรุงตามคำร้องคัดค้านของประชาชนมายาวนาน ซึ่งนายอากร ระบุว่า
ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่อาจยังไม่ตอบสนองความต้องการของทุกฝ่าย โดยเฉพาะภาคเอกชนที่ออกมาแสดง
ความคิดเห็นคัดค้านผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ฉบับนี้ ถือเป็นกระบวนการที่ทุกฝ่าย สามารถแสดงความคิดเห็นได้
หากเห็นว่ายังมีข้อบกพร่อง หรือเห็นว่าไม่ตอบสนองความต้องการได้อย่างเหมาะสม แต่ในการจัดทำผังเมืองรวม
ต้องคำนึงถึงประโยชน์ต่อส่วนรวมและสาธารณะมากที่สุด หากผังเมืองไม่มีการจัดระเบียบ ให้บ้านเมืองอยู่ใน
กรอบผังเมืองก็ไม่มีประโยชน์อะไร บางกลุ่มอาจแสดงความไม่เห็นด้วย เนื่องจากเมื่อผังเมืองประกาศใช้อาจมีผล
ให้ราคาที่ดินลดลงซึ่งถือเป็นเรื่องปกติเพราะบางพื้นที่โดยเฉพาะเขตอนุรักษ์เมืองเก่าต้องมีการดูแลเป็นพิเศษ มี
การควบคุมไม่ให้ก่อสร้าง อาคารสูง อาจทำให้เอกชนที่ต้องการลงทุนเกิดข้อจำกัด "เมื่อถึงขั้นตอนนี้แล้วแม้ยังมีผู้
แสดงความไม่เห็นด้วย แต่คงไม่สามารถระงับหรือชะลอได้อีกต้องปล่อยให้เป็นไปตามขั้นตอน การร่างผังเมืองมี
คณะกรรมการหลายชุดกลั่นกรอง ขณะเดียวกัน ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ฉบับนี้ก็ไม่ได้เบ็ดเสร็จจากนักผังเมือง
ทั้งหมดเพราะ มีประชาชนยื่นคำร้องคัดค้านกว่า 2 พันคน" นายอากรระบุ นายอากร ยังกล่าวว่า หากมีผู้เห็นว่าผัง
เมืองรวมเมืองเชียงใหม่ฉบับนี้ได้ ลดทอนศักยภาพของเมืองเชียงใหม่ไป ก็สามารถนำ ข้อมูลมาหารืออีกครั้งหลัง
ประกาศใช้ไปแล้ว หรืออาจยื่นเรื่องอีกครั้งหลังหากผังเมืองฉบับนี้หมดอายุ เพราะผังเมืองต้องมีการแก้ไข
ปรับปรุงทุก 5 ปี อยู่แล้ว
ด้านนางสาววรวิมล ชัยรัต ผู้ประสานงานกลุ่มรักษ์บ้านรักษ์เมือง บอกว่า กว่าจะได้ผังเมืองรวมเมือง
เชียงใหม่ ฉบับนี้มาใช้ เวลารอคอยมายาวนานมาก ต้องยอมรับว่าระยะเวลาที่ผ่านมามีทั้ง ข้อดีและข้อเสียเกิดขึ้น
ข้อเสียที่เห็น ชัดเจน คือ เชียงใหม่ตกอยู่ในภาวะสุญญากาศ แม้มีความพายายามเรียกร้อง ให้นำกฎหมายอื่นมาใช้
ควบคุมดูแล เช่น การควบคุมการก่อสร้างอาคารสูง ฯลฯ แต่ก็ไร้ผล จนทำให้เมืองมีการพัฒนาแบบไร้ทิศทาง
แต่ในแง่ดีโครงการขยายถนนหลายสายที่อยู่ในผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ก็ถูกยกเลิกไปถึง 28 เส้นทางจาก
ทั้งหมด 34-35 1 เส้นทาง ขณะเดียวกัน ข้อดีอีกด้าน คือ ทำให้ประชาชนเกิดความตื่นตัวและเรียนรู้ศึกษาเรื่องผัง
เมืองมากขึ้น เพราะถือเป็นเรื่องใกล้ตัว จากเดิมองค์ความรู้เรื่องผังเมืองรวมอาจมีแค่ 0% ปัจจุบันเรารู้เรื่องผังเมือง
มากขึ้น 30-40% แล้ว
"หากผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ ฉบับนี้ประกาศใช้เมื่อใดเชื่อว่าจะส่งผลดี ต่อเมืองเชียงใหม่มาก ถือเป็นผัง
เมืองที่กรมโยธาฯ ใจกว้างเปิดรับฟังความคิดเห็นและให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากที่สุด สิ่งที่ปรับเปลี่ยนในผัง
เมืองกว่า 70-80% เป็นไปตามที่ประชาชน ร้องขอ จึงถือเป็นผังเมืองฉบับที่ดีที่สุดตั้งแต่ประกาศใช้มา หาก
ประกาศและมีการบังคับใช้ตามกฎหมายได้จริงจะทำให้เมืองเชียงใหม่ พัฒนาไปในทิศทางที่งดงามในระยะยาว
และเป็นไปในทิศทางที่เอื้อต่อความอยู่เย็นเป็นสุขของคนทั้งเมือง" นางสาววรวิมลกล่าว
นายณรงค์ คองประเสริฐ ประธานหอการค้า จ.เชียงใหม่ กล่าวว่า ไม่ได้คัดค้านหรือไม่เห็นด้วยกับผังเมือง
รวมเมือง เชียงใหม่ฉบับนี้หากมีการประกาศใช้ แต่อยากให้ผังเมืองที่ออกมามีความสมดุลกันระหว่างการอนุรักษ์
การพัฒนาเมือง รวมทั้งสิ่งแวดล้อม
ซึ่งผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ที่กำลังจะประกาศใช้ในเร็วๆ นี้ ยังมีข้อติติงอยู่ 2-3 ข้อ เช่น ข้อมูลการจัดทำผัง
เมืองยังล้าสมัย จะ เห็นว่าในแผนผังไม่ปรากฏถนนวงแหวนรอบที่สาม ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ยังกำหนดการ
พัฒนาที่กระจุกตัวอยู่เฉพาะเขตตัวเมือง ซึ่งปัจจุบันมีความหนาแน่นสูงอยู่แล้ว และย่านการค้าใหม่ที่เกิดขึ้น เช่น
ถนนนิมมานเหมินทร์ แต่ข้อมูลในผังเมืองกลับยังเป็นที่ชุมชนที่อยู่ อาศัยที่จำกัดการก่อสร้างอาคารสูงไว้ที่ 12
เมตร ผังเมืองรวมที่ออกมาต้องตอบโจทย์ความคุ้มค่าของเมืองในด้านเศรษฐกิจเพราะเราปฏิเสธไม่ได้ว่าทำให้
ประชาชนทุกภาค ส่วนมีงานทำและอยู่ดีกินดี ฉะนั้นอยากบอกว่าการที่เอกชนแสดงความไม่เห็นด้วยไม่อยากให้
มองว่าเราคือนายทุน เราไม่ได้คัดค้าน ความเห็นของภาคประชาชนส่วนใหญ่ในแง่ของการอนุรักษ์ เช่น หลายๆ
ย่านที่ถูกกำหนดให้เป็นเมืองเก่าหรือชุมชน เช่นย่านวัดเกต เอกชนก็ไม่เคยเข้าไปโต้แย้งหรือแสดงความไม่เห็น
ด้วย แต่เราอยากให้เมืองมีการพัฒนาในหลายมิติไปพร้อมกัน หากเมืองถูกควบคุมไม่ ให้มีการเติบโตไปใน
ระยะเวลา 5 7 ปีข้างหน้าจะเป็นอย่างไร "การจัดทำผังเมืองที่ผ่านมาจะเห็นว่าการทำประชาพิจารณ์ยังไม่ทั่วถึง
ชาวบ้านหลายคนที่เป็นเจ้าของที่ดินยังไม่รู้ว่าหากผัง เมืองประกาศใช้แล้วราคาที่ดินของตนเองจะลดลง เมื่อผัง
เมืองประกาศใช้แล้วอาจต้องใช้สิทธิตามกฎหมายเป็นรายแปลงเพื่อยืนต่อศาล ปกครองให้มีการทบทวน ซึ่งเป็น
อีกช่องทางหนึ่งที่ประชาชนบางส่วนจะทำได้ แต่เราคงไม่อยากเห็นภาพในลักษณะนั้นเกิดขึ้นมากจนผัง เมืองถูก
ชะลอหรือระงับใช้ แต่อยากให้มีการทุเลาและนำกลับมาทบทวนหรือศึกษากันใหม่ในบางเรื่องเท่านั้น" นาย
ณรงค์กล่าว
นายณรงค์ กล่าวอีกว่า เอกชนเห็นด้วยกับผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ฉบับนี้ในหลายเรื่อง แต่บางส่วนที่
เดินหน้าไป โดยรับฟัง ความคิดเห็นของคนเพียงบางส่วน อาจยังไม่พอ ยอมรับว่าผังเมืองฉบับนี้มีทั้งข้อดีและ
ข้อเสีย
ดังนั้น ประชาชนชาวเชียงใหม่และ ทั่วประเทศต้องหันมาเรียนรู้และศึกษาเรื่องผังเมืองให้มาก ไม่ปล่อยให้
รัฐบาลหรือหน่วยงานรัฐเข้ามาเป็นผู้กำหนดเพียงฝ่ายเดียว และใช้ เวลา 5-7 ปีนับจากนี้เรียนรู้เพื่อเป็นบทเรียนใน
การวางผังเมืองรวมต่อไปในอนาคต เพื่อให้เกิดความสมดุลทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม
"การร่างผังเมืองมี คณะกรรมการหลายชุด กลั่นกรอง ขณะที่ผังเมืองรวมเชียงใหม่ ฉบับนี้ ก็ไม่ได้เบ็ดเสร็จ
เพราะมีประชาชนคัดค้านกว่า 2 พันคน"