เสาบ้านท่านชะลูดเกินไปหรือไม่ ?

ทำไมการตรวจสอบเสาบ้านมีความสูงชะลูดเกินไปหรือไม่ จึงเป็นเรื่องสำคัญ?

นับย้อนไปเมื่อ 10 ปีที่แล้ว มีเหตุการณ์อาคารที่พักอาศัย 7 ชั้น ซึ่งก่อสร้างใกล้แล้วเสร็จ ในเขตจังหวัดปทุมธานี เกิดการทรุดตัวทำให้โครงสร้างเสียหายจนไม่สามารถใช้งานได้ จึงจำเป็นต้องทุบทำลายทิ้ง ซึ่งเมื่อได้นำมาวิเคราะห์ดูแล้ว ผู้เขียนก็คาดว่าเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นมาจากฐานรากของอาคารไม่สามารถรับน้ำหนักของโครงสร้างได้ โดยอาจเกิดมาจากขนาดและจำนวนของเสาเข็มไม่เพียงพอ

อีกกรณีต่อมา จากเหตุการณ์อาคารที่บังคลาเทศพังถล่ม เมื่อเห็นจากภาพข่าวก็พบว่าการพังถล่มเกิดขึ้นกับเสาของอาคาร อันเนื่องมาจากการต่อเติมเพิ่มชั้นของอาคารจาก 5 ชั้น เป็น 8 ชั้น ซึ่งมีผลทำให้โครงสร้างรับน้ำหนักไม่ไหว โดยการต่อเติมโครงสร้างในลักษณะนี้เป็นเรื่องที่ไม่สามารถทำได้อย่างเด็ดขาด เพราะด้วยน้ำหนักของโครงสร้างเพียงอย่างเดียวก็เพิ่มขึ้นถึง 60% จากที่ออกแบบแล้ว และเมื่อนับรวมกับน้ำหนักที่เกิดจากการใช้งาน ก็ยิ่งเป็นการเพิ่มขึ้นอย่างมากกว่าครั้งแรกที่ได้ออกแบบ ในกรณีนี้จะเห็นได้ว่า ถึงแม้จะมีการต่อเติมโครงสร้างเพิ่มขึ้น แต่เสาของอาคารเดิมยังคงมีขนาดเท่าเดิม แต่ต้องรับน้ำหนักเพิ่มขึ้นอีกว่า 60% จึงเป็นเหตุให้อาคารถล่มลงมา

ซึ่งจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้เอง ช่วยชี้ให้เราเห็นว่าการเข้าไปก่อสร้าง แก้ไข หรือเพิ่มเติมโครงสร้างของสิ่งปลูกสร้างเดิมโดยขาดความรู้ความเชี่ยวชาญ ถือเป็นสิ่งที่ทำให้อาจเกิดเหตุการณ์ร้ายแรงขึ้นได้ เฉกเช่นอาคาร 2 ชั้น ที่หากต่อเติมเพิ่มอีก 1 ชั้น ก็จะทำให้น้ำหนักของโครงสร้างเพิ่มขึ้นอีกกว่า 50% โดยกรณีนี้ก็ถือเป็นเรื่องที่อัตรายอย่างยิ่ง และไม่ควรทำอย่างเด็ดขาด !

หลักการออกแบบขนาดเสาคอนกรีตเสริมเหล็ก เพื่อรับน้ำหนักโครงสร้างอย่างปลอดภัย

เมื่อต้องวางแผนการสร้างเสาโครงสร้างที่รับน้ำหนักของตัวอาคาร จะต้องพิจารณาข้อกำหนดในการออกแบบขนาดเสาคอนกรีตเสริมเหล็ก เพื่อให้รับน้ำหนักได้อย่างปลอดภัยทุกครั้ง โดยสิ่งที่ใช้เป็นข้อบังคับคือ อัตราส่วนความชะลูดของเสา (Slenderness) โดยสามารถใช้วิธีคำนวณง่าย ๆ คือ

               อัตราส่วนความชะลูดของเสา = ความกว้างของหน่าตัดเสา/ความสูงของเสาในหน่วยเดียวกัน