บ้าน Precast จุดอ่อนอยู่ที่ รอยต่อผนัง

คำว่า “Precast”มาจากคำว่า Pre ที่แปลว่า “ก่อน, ทำให้เสร็จก่อน” ส่วนคำว่า Cast แปลว่า “หล่อ, การทำให้เป็นรูปร่างโดยมีแบบเป็นตัวรับและเทวัสดุที่เป็นของเหลวลงไป เช่น หล่อคอนกรีต หล่อพระพุทธรูป” คำว่า Precast จึงแปลรวมกันว่าการหล่อชิ้นงานใดๆ ก่อนนำไปใช้ ดังนั้นบ้าน Precast คือบ้านที่สร้างด้วยการใช้ชิ้นส่วนต่างๆ ที่หล่อไว้แล้วมาประกอบเป็นตัวบ้านหรืออาคารขึ้นมา ซึ่งวิธีการสร้างบ้านแบบนี้ที่ต่างประเทศได้มีการทำมานานแล้ว แต่สำหรับประเทศไทยเพิ่งจะเป็นที่แพร่หลายได้ไม่นานนัก

ทำไมบ้านจัดสรรจึงนิยมสร้างบ้านหรืออาคารด้วยระบบPrecast
1.ปัญหาแรงงานขาดแคลนทั้งระดับช่างฝีมือและแรงงานทั่วไป เนื่องจากสภาพสังคมพัฒนาเปลี่ยนแปลงทำให้ช่างหันไปทำงานอื่นแทน เช่น งานโรงงาน เป็นต้น เพราะงานก่อสร้างเป็นงานที่หนักและสกปรก
2.เมื่อใช้วิธีการหล่อชิ้นส่วนก่อนแล้วจึงไปติดตั้ง ทำให้ควบคุมคุณภาพได้สม่ำเสมอ เช่น ความเรียบและขนาดที่เท่าๆ กัน การทำช่องประตู-หน้าต่างจะได้ขนาดที่แน่นอนถูกต้อง
3.เป็นการลดระยะเวลาและค่าก่อสร้าง ทำให้ควบคุมงบประมาณได้ ถึงแม้ว่าต้นทุนในการทำชิ้นส่วน Precast และการดำเนินการติดตั้งจะสูง แต่ถ้าทำเป็นจำนวนมากก็จะคุ้มค่า เพราะปัจจุบันนอกจากแรงงานขาดแคลนแล้ว ค่าแรงงานก็ค่อนข้างสูง

ในส่วนของความแข็งแรง วิศวกรสามารถออกแบบให้โครงสร้างมีความแข็งแรงได้ แต่การใช้ระบบ Precast ก็มีข้อด้อยอยู่ด้วยเช่นกัน เนื่องจากเป็นการนำชิ้นส่วนสำเร็จรูปมาประกอบขึ้น ดังนั้นจึงมีรอยต่อระหว่างชิ้นส่วน ซึ่งถ้าหากไม่มีการควบคุมคุณภาพที่ดีพอก็อาจเกิดการรั่วซึมได้ ซึ่งหลายท่านอาจประสบด้วยตนเองในการซื้อบ้านระบบนี้

ดังนั้นในการตรวจรับโอนบ้านจึงจำเป็นต้องสังเกตการณ์รั่วซึม แต่ทว่าถ้าตรวจรับงานในระหว่างที่ไม่ใช่หน้าฝนก็คงไม่พบ ข้อกังวลอีกเรื่องคือการเสื่อมสภาพของรอยต่อแผ่นสำเร็จเมื่อใช้ไปนานวันเข้า ดังรูปที่ผมนำมาประกอบ เป็นผนังสำเร็จที่ใช้เป็นกำแพงกันตกของอาคารจอดรถซึ่งผ่านการใช้งานมานาน จะเห็นการกะเทาะของคอนกรีตที่หุ้มแผ่นเหล็กซึ่งเป็นจุดเชื่อมกับพื้นเพื่อยึดแผ่นกำแพงกันตก สาเหตุที่เกิดเนื่องจากว่าคงมีน้ำขังและซึมเข้าถึงเหล็กจึงเกิดสนิม ทำให้สนิมแตกออกจากเนื้อเหล็ก คอนกรีตที่หุ้มจึงกะเทาะ ซึ่งหากไม่ได้มีการสำรวจและแก้ไขก็อาจทำให้รอยเชื่อมขาดจนแผ่น Precast หลุดล่วงได้

ข้อจำกัดอีกประการสำหรับบ้านระบบนี้ คือถ้าผนังเป็นแผ่น Precast ก็จะไม่สามารเจาะช่องหรือทุบผนังเพื่อเปลี่ยนแปลงพื้นที่ใช้สอยได้ ซึ่งอาจจะไม่ถูกจริตของคนซื้อบ้านที่ต้องการปรับปรุงบ้าน

อันที่จริงโดยส่วนตัวของผมไม่ค่อยชอบบ้านที่ก่อสร้างด้วยระบบนี้ เนื่องจากมองดูแล้วคล้ายกับบ้านขาดจิตวิญญาณ แต่มีลักษณะของกล่องที่ทำมาจากระบบอุตสาหกรรมในโรงงาน แต่ทว่าในสภาพปัจจุบันโครงการขนาดใหญ่ต่างก็ต้องใช้ระบบนี้อย่างไม่มีทางเลือกมากนัก อาจแก้ไขความกระด้างลงด้วยการออกแบบตกแต่งโดยการบุผิวผนังเพื่อปิดความกระด้าง และผลพลอยได้ที่สำคัญคือปิดรอยรั่วจากรอยต่อของแผ่นผนังที่จะเกิดขึ้นได้ด้วย