เจ้าบ้าน กับ สิทธิทางกฎหมาย

โดยอีกหนึ่งปัญหาที่หลายคนสัยคือเรื่อง เจ้าบ้าน กับ สิทธิทางกฎหมาย ที่ทางแอดมิน Home Buyers เห็นประเด็นขัดแย้งให้ถกเถียง หรือได้รับคำถามจากผู้อ่านทางบ้านเข้ามาอยู่บ่อยๆ เช่น เจ้าบ้านไล่คนในครอบครัวออกเพราะไม่พอใจ คนถูกไล่ก็เกิดความสงสัยว่าทำได้เหรอ? สรุปแล้วคนเป็นเจ้าบ้านมีสิทธิแค่ไหนในตัวบ้าน?

บทความนี้ Home Buyers จะมาช่วยไขข้อสงสัยกันค่ะ เราไปค้นคว้าหากรณีตัวอย่างที่น่าสนใจ รวมถึงมีข้อแนะนำจากผู้รู้ทางด้านกฎหมายประจำนิตยสาร โฮมบายเออร์ไกด์ มาแนะนำกันแล้วค่ะ

การฟ้องร้องเปลี่ยนเจ้าบ้าน

คำถามจากทางบ้าน

“เรื่องการฟ้องเปลี่ยนเจ้าบ้านโดยเจ้าบ้านไม่ยินยอม เพราะบ้านที่ดิฉันอยู่มีปัญหาตรงที่ว่าคนที่เป็นเจ้าบ้านปัจจุบันคือคุณลุง (เพราะอาวุโสที่สุดค่ะ) ก่อนหน้านั้นเป็นคุณยาย ซึ่งเสียไปแล้ว ตัวบ้านนั้นคุณยายคุณตาเป็นคนปลูกเองค่ะ แต่ที่ดินได้โอนให้คุณลุงกับคุณพ่อของดิฉันถือร่วมกัน แต่คุณพ่อของดิฉันได้โอนกรรมสิทธิ์ให้ลูกชาย (น้องของดิฉันเองค่ะ) ถือกรรมสิทธิ์แทน และเนื่องจากการเป็นเจ้าบ้านนี้เอง คุณลุงชอบไปถอนชื่อคนอื่นออกจากสำเนาทะเบียนบ้านโดยไม่บอกใคร ไม่พอใจใครก็ไปถอนออก เพราะว่าแกกลัวน้องชายดิฉันไปโกงสมบัติของแก อย่างนี้ดิชั้นสามารถฟ้องร้องเปลี่ยนเจ้าบ้านได้ไหมคะ”

คำตอบจากผู้รู้

อ่านดูแล้วขอลำดับปัญหา และไขข้อสงสัยเป็นข้อๆ ตั้งแต่ต้น ดังนี้

1. ที่ดินตอนนี้มีกรรมสิทธิ์สองคนคือ น้องชายคุณ และ คุณลุง ตอนยกให้ไม่แน่ใจว่ามีระบุเรื่องบ้านเอาไว้ด้วยหรือไม่ ถ้าไม่มีระบุ บ้านเป็นส่วนควบกับที่ดิน บ้านก็จะเป็นกรรมสิทธิ์ร่วมของทั้งสองคนเช่นกัน
2. ปัญหาเกิดขึ้นเป็นรอบที่สองตรงที่การเป็นเจ้าบ้านนั้นไม่อาจระบุให้เป็นพร้อมกันสองคน แต่ก็ยังมีข้อสงสัยของนักกฎหมายอยู่เหมือนกัน เพราะตามพระราชบัญญัติ การทะเบียนราษฎร พ.ศ.2534 มาตรา 4 บัญญัติว่า “เจ้าบ้าน” หมายความว่าผู้ซึ่งเป็นหัวหน้าครอบครองบ้านในฐานะเป็นเจ้าของ ผู้เช่า หรือในฐานะอื่นใดก็ตาม จึงมีความเห็นว่าหัวหน้าครอบครองในฐานะเจ้าของไม่จำเป็นต้องมีเพียงคนเดียวก็ได้ ตรงนี้เป็นเรื่องในทางปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ว่าจะทำให้ได้หรือไม่ แต่ผมว่ากฎหมายเปิดช่องไว้แล้ว
3. ปัญหาที่สำคัญเกิดจากความเข้าใจผิดเรื่อง การเป็นเจ้าบ้าน กับการเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ เพราะการเป็นเจ้าบ้านแม้จะเป็นหัวหน้าครอบครองในฐานะเจ้าของก็อาจเป็นในฐานะผู้เช่า หรือในฐานะอย่างอื่นก็ได้เช่นกัน เห็นไหมครับว่าเจ้าบ้านไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของก็ได้ เมื่อเป็นความเข้าใจทั่วไปของประชาชน ทุกคนเลยคิดเหมารวมไปหมดว่าหากเป็นเจ้าบ้านแล้วเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ทุกกรณี และทำให้เกิดเป็นปัญหาไปถอนชื่ออย่างเรื่องที่เกิดขึ้นนี้

“บางคนเอาทะเบียนบ้านไปจำนำ จำนองกันจนเป็นคดีขึ้นสู่ศาล ฟ้องร้องบังคับไม่ได้กันมามากแล้วนะ