ผู้ซื้อผิดสัญญาจะถูกริบเงินทั้งหมดหรือไม่

เมื่อทำสัญญาจะซื้อจะขายกันแล้วมีการผ่อนชำระเงินก่อนไปโอนกรรมสิทธิ์ ไม่ว่าจะชำระโดยวิธีการใด เงินประเภทนี้เรียกว่าเงินดาวน์ เงินดาวน์เป็นส่วนหนึ่งของมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ เมื่อก่อนสร้างเสร็จแล้วผ่อนเงินดาวน์กันครบแล้วก็จะนัดโอนกรรมสิทธิ์กัน

ปัญหาคือหากผ่อนดาวน์ไปแล้วแต่ยังไม่ครบ เกิดไปหลงรักโครงการใหม่แล้วทิ้งโครงการเดิม หรือติดขัดไม่มีเงินผ่อน อย่างนี้เงินที่ผ่อนไปแล้วตั้งเยอะจะทำอย่างไร มีคดีที่ตรงกับเรื่องนี้เลยครับ ผู้ซื้อไปฟ้องเรียกเงินดาวน์คืนจากผู้ขายเพราะถูกริบทั้งหมด

“แม้โจทก์จะได้วางเงินจำนวน 55,000บาทในวันทำสัญญาจะซื้อจะขายอาคารพร้อมที่ดินก็ตามแต่เงินจำนวนดังกล่าวนี้ก็มิได้หมายความว่าจะเป็นเงินมัดจำไปเสียทั้งหมดต้องขึ้นอยู่กับเจตนาของคู่กรณีเป็นสำคัญเมื่อเจตนาของโจทก์และจำเลยปรากฏชัดแจ้งอยู่ในสัญญาแล้วว่าให้ถือเป็นเงินดาวน์จึงต้องถือว่าเงินจำนวนดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของราคาที่ดินพร้อมทาวน์เฮ้าส์ส่วนเงินดาวน์ที่โจทก์ผ่อนชำระไปแล้วอีก 10งวดจำนวน 87,000 บาทนั้นยิ่งเห็นได้ชัดว่าไม่ใช่เงินมัดจำเพราะเป็นเงินที่ผ่อนชำระกันหลังจากทำสัญญาจะซื้อจะขายอาคารพร้อมที่ดินแล้วดังนั้นเมื่อโจทก์ผิดสัญญาจำเลยจะริบเงินเหล่านี้โดยอ้างว่าเป็นเงินมัดจำที่อาจริบตามกฎหมายไม่ได้  
“สัญญาจะซื้อจะขายข้อ9ระบุว่าหากโจทก์ซึ่งเป็นผู้จะซื้อผิดนัดไม่ชำระเงินตามที่ระบุในสัญญาให้ถือว่าโจทก์ผิดสัญญาและยินยอมให้จำเลยริบเงินที่ชำระไว้แล้วทั้งหมดกับให้ถือว่าสัญญานี้เป็นอันยกเลิกกันทันทีโดยมิต้องบอกกล่าวดังนั้นเมื่อโจทก์ผิดสัญญาไม่ชำระหนี้ ผลคือสัญญาเลิกกันเงินที่โจทก์ส่งมอบแก่จำเลยดังกล่าวเพื่อชำระหนี้บางส่วน ย่อมกลับเป็นเงินอันจะต้องใช้คืนเพื่อให้คู่สัญญากลับสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 391 
“แม้เมื่อโจทก์จำเลยตกลงกันให้ริบโดยไม่ต้องใช้คืนเพื่อกลับสู่ฐานะเดิม ข้อตกลงให้ริบดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นเบี้ยปรับที่กำหนดเป็นจำนวนเงินตามมาตรา 379 และเบี้ยปรับนี้ถ้าสูงเกินส่วนศาลก็มีอำนาจที่จะลดลงให้เหลือเป็นจำนวนที่พอสมควรได้ส่วนที่ตกลงกันไว้ในตอนท้ายของสัญญาข้อ 9 อีกว่าหากโจทก์ผู้จะซื้อผิดนัดไม่ชำระเงินตามสัญญาอีก ยอมชำระค่าปรับให้แก่จำเลยผู้จะขายต่างหากเป็นเงินครั้งละ 10,000 บาทก็เป็นเบี้ยปรับเช่นกันแต่ที่กำหนดไว้ในสัญญาให้เรียกได้อีกนั้นเป็นการซ้ำซ้อนจึงไม่กำหนดเบี้ยปรับให้แก่จำเลยอีก”

จึงสรุปได้ว่าเงินดาวน์แม้จะระบุไว้ในสัญญาให้ริบได้ทั้งหมดเมื่อผิดสัญญาผ่อนชำระไม่ครบก็ถือเป็นเบี้ยปรับ หากสูงเกินส่วนศาลมีอำนาจลดลงให้เหมาะสมได้ แต่จะริบทั้งหมดไม่ได้