อัพเดทแนวบริหารความเสี่ยงการลงทุน

หนึ่ง ระดับความเสี่ยงที่วัดได้จาก การบริหารความเสี่ยงด้วยการลดความ ไม่สมดุล ระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน(Surplus Risk Management) มีค่าสูงกว่าระดับความเสี่ยงที่วัดจากการลดระดับการแกว่งตัวของขนาดสินทรัพย์ที่บริหารพอร์ต เพื่อให้ระดับผลตอบแทนสูงสุด(Active Risk Management) จากการสำรวจของหน่วยงานวิจัยชั้นนำ ของแคนาดาพบว่าสูงกว่ากันถึง 10 เท่า

สอง การเลือกวิธีการบริหารความเสี่ยงได้รับอิทธิพลมาจากกฎเกณฑ์ของทางการ ยกตัวอย่างเช่น กองทุนในยุโรปและกองทุนภาคเอกชนในสหรัฐต้องทำการประเมินราคาของสินทรัพย์และหนี้สิน ด้วยการใช้ราคาตลาดของทุกวันทำการ จึงทำให้การบริหารความเสี่ยงด้วยการลดความไม่สมดุลระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน และวิธีที่บริหารเพื่อให้ระดับผลตอบแทนสูงสุด ได้รับความนิยมมากกว่าภูมิภาคอื่นๆ

สาม ความเชื่อทางด้านการลงทุน ก็มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริหารความเสี่ยง ของบรรดากองทุนต่างๆ โดยจากการสำรวจล่าสุดต่อผู้จัดการกองทุนใหญ่ที่ดูแลพอร์ตโฟลิโอของบริษัทที่จัดการเงินของผู้เกษียณพบว่าส่วนใหญ่เห็นด้วยว่าความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจและปัจจัยอื่นๆ จะส่งผลกระทบต่อฝั่งหนี้สินไม่แพ้ต่อฝั่งสินทรัพย์ ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้การบริหารความเสี่ยงด้วยการลดความไม่สมดุล ระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน รวมถึงวิธีที่บริหารเพื่อให้ระดับผลตอบแทนสูงสุดก็ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ  

สี่ กองทุนที่บริหารความเสี่ยงด้วยการลดความไม่สมดุลระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน และวิธีที่บริหารเพื่อให้ระดับผลตอบแทนสูงสุด มักจะให้ผลตอบแทนที่สูงกว่ากองทุนที่มิได้ใช้ จากงานศึกษาของ กองทุนต่างๆ หลายร้อยกองพบว่า ในช่วงเวลา 5 ปีก่อนเกิดวิกฤติแฮมเบอร์เกอร์ที่สหรัฐ กองทุนที่ใช้วิธีทั้งสองให้ผลตอบแทนที่สูงกว่า กองทุนที่มิได้ใช้โดยเฉลี่ย ร้อยละ 0.61  

ห้า การตรวจสอบความเสี่ยงเป็นระยะๆ (Risk Monitoring) แม้จะปฏิบัติกันอย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ว่าทุกๆ กองทุนจะปฏิบัติเช่นนี้ โดยที่สองในสามของกองทุนทั้งหมดได้มีการรับรอง ให้มีการกำหนดระดับความเสี่ยงโดยคณะกรรมการบริษัท ในขณะที่ครึ่งหนึ่งของทั้งหมดมีการกำหนด ขนาดของการยอมรับความเสี่ยง (Risk Appetite) ไว้ในนโยบายความเสี่ยงของบริษัท ทั้งนี้เกือบครึ่งหนึ่งของบริษัทที่ใช้นโยบายความเสี่ยงดังกล่าว ใช้วิธีที่บริหารเพื่อให้ระดับผลตอบแทนสูงสุดในการกำหนดลิมิตความเสี่ยง และกว่าหนึ่งในสามใช้บริหารความเสี่ยง ด้วยการลดความไม่สมดุลระหว่างสินทรัพย์และหนี้สินในการกำหนดลิมิตความเสี่ยง

นอกจากนี้ ครึ่งหนึ่งของบริษัทจัดการกองทุนทั้งหมดมอบหมายให้คณะกรรมการบริษัท รับรองความเสี่ยงถึงระดับกองทุน อย่างไรก็ดี เกือบร้อยละ 40 คณะกรรมการบริษัทอนุมัติถึงระดับชั้นต่างๆ ของสินทรัพย์เลยทีเดียว  

ท้ายสุด พบว่า วิธีที่บริษัทต่างๆ ใช้ในการตรวจสอบความเสี่ยงเป็นระยะๆ นั้นมีความเกี่ยวข้องกับขนาดของกองทุน ทั้งนี้จะพบว่ายิ่งขนาดของกองทุนใหญ่ขึ้นมากเท่าใด ก็จะมีแนวโน้มว่าบริษัทจัดการกองทุนจะมีหน่วยงานดูแลความเสี่ยงที่จัดตั้งขึ้นไว้ต่างหาก

ผศ.ดร.บุญธรรม รจิตภิญโญเลิศ // น.ส.พ. กรุงเทพธุรกิจ