การจัดการสาธารณูปโภคส่วนกลางของหมู่บ้าน

สาธารณูปโภคเหล่านี้จะเสื่อมสภาพตามการใช้งานและมีวันหมดอายุใช้งาน ซึ่งหากละเลยปล่อยทิ้งจนเกิดความชำรุดทรุดโทรมจะทำให้เกิดผลกระทบต่อความปลอดภัย ความสะดวกและคุณภาพชีวิตของผู้อยู่อาศัยในหมู่บ้าน และยังอาจส่งผลกระทบต่อมูลค่าของบ้านแต่ละหลังในทางอ้อมอีกด้วย ดังนั้นสาธารณูปโภคส่วนกลางของหมู่บ้านจึงจำเป็นต้องได้รับการดูแลและบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่องตามระยะเวลาที่เหมาะสม อันได้แก่ การปฏิบัติงานช่าง เช่น การตรวจสภาพ การบำรุงรักษาการซ่อมบำรุงและเปลี่ยนทดแทน ร่วมด้วยกับการปฏิบัติงานรักษาสภาพอย่างการดูแลความเรียบร้อยและความสะอาด เพื่อให้คงสภาพและประสิทธิภาพ

การจะดำเนินการดูแลและบำรุงรักษาให้เกิดเป็นผลอย่างแท้จริง และมีต้นทุนค่าใช้จ่ายที่เหมาะสม หมู่บ้านจะเป็นต้องมีการจัดการงานบำรุงรักษาระบบสาธารณูปโภคที่ดี เริ่มตั้งแต่มีการวางแผนงานและงบประมาณ การจัดหาหรือจัดจ้างผู้มีความชำนาญการ กำกับและควบคุมให้มีการดำเนินการตามแผน โดยต้องยึดหลักสำคัญดังนี้

- การจัดการดูแลรักษาสาธารณูปโภคส่วนกลางหมู่บ้านมุ่งเน้นที่ความปลอดภัย ความเป็นอยู่ที่เป็นระเบียบเรียบร้อยคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้อยู่อาศัย การคงรักษามูลค่า และความคุ้มค่าจากการใช้จ่าย โดยคำนึงถึงผลประโยชน์ในระยะยาวมากกว่าการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
- การจัดการต้องประกอบด้วยแผนงาน เป้าหมาย เกณฑ์คุณภาพที่ชัดเจน เป็นไปตามหลักวิชาการ และมาตรฐานการทำงานที่ดี และต้องไม่ก่อให้เกิดผลกระทบกับสังคมและชุมชนโดยรอบ
- ต้องจัดให้มีการดำเนินการตามรอบเวลาที่กำหนดไว้เป็นมาตรฐาน หรือตามคู่มือเครื่องจักร รวมต้องมีทั้งแผนปฏิบัติงานพร้อมมาตรฐานงาน และแผนดำเนินการในระยะยาว อันได้แก่ แผนการบูรณะสภาพ ทาสี และเปลี่ยนทดแทนอุปกรณ์ประจำอาคาร
- การซ่อมแซมเพื่อรักษาสภาพควรดำเนินการอย่างรวดเร็ว ไม่ปล่อยให้เกิดการลุกลามบานปลาย ทั้งควรใช้วิธีการที่ถูกต้องและคำนึงถึงผลในระยะยาวมากกว่าเพียงการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
- การจัดการต้องจัดสรรให้มีทรัพยากรในการทำงานที่เพียงพอ และมีการลงทุนในระยะเวลาที่เหมาะสม ต้องคำนึงถึงความเหมาะสมในการดำเนินการบำรุงรักษา หรือเปลี่ยนทดแทนตามความปลอดภัย ความสะดวกในการใช้งาน และค่าใช้จ่าย

ทั้งนี้เพื่อให้มีการดำเนินการบำรุงรักษาอุปกรณ์ เครื่องจักร และระบบสาธารณูปโภคให้พร้อมใช้งานอยู่ตลอดเวลา คงสภาพที่ดีไม่ทรุดโทรมผุกร่อน มีความสะอาดเรียบร้อย มีความปลอดภัยตามเกณฑ์มาตรฐาน การดำเนินการดูแลรักษาระบบสาธารณูปโภค จำต้องประกอบด้วยการงาน 4 ประเภท คือ
1.การดูแลสภาพตามปกติ
2.การบำรุงรักษาตามระยะ
3.การบำรุงรักษาใหญ่
4.การเปลี่ยนทดแทนเมื่อถึงอุปกรณ์และชิ้นส่วนประกอบหมดอายุใช้งาน

การดำเนินการในเรื่องนี้จะก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายที่จำเป็น ทุกหมู่บ้านไม่ควรบ่ายเบี่ยงเกี่ยงงอนกับค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้น เพราะการทอดระยะเวลาไม่ดำเนินการอย่างเหมาะสมมักนำมาซึ่งความเสียหายที่ลุกลามบานปลาย และยากต่อการแก้ไขให้กลับคืนมาเป็นดังเดิม ดังนั้นทุกหมู่บ้านควรได้มีใคร่ครวญและพิจารณาถึงแผนและวิธีการบำรุงรักษาอย่างรอบคอบ และมีการจัดเตรียมงบประมาณให้เพียงพอและเหมาะสม