สร้างบ้าน ข้างเคียงเดือดร้อนทำอย่างไร

ปัญหาจากการก่อสร้างที่ไปสร้างผลกระทบกับอาคารข้างเคียง เราคงได้ยินหรือพบเห็นกันบ่อยๆ นั่นเป็นเพราะแต่ละคนคิดว่าตัวเองมีแดนกรรมสิทธิ์จะทำอะไรก็ได้ ถ้าไม่ผิดกฎหมาย 

แต่ในความเป็นจริงกลับเป็นว่าถ้าการก่อสร้างของเราสร้างผลกระทบกับบ้านใกล้เคียง ความรับผิดในทางแพ่งก็ยังคงมีอยู่นะครับ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1337 บัญญัติว่า “ บุคคลใดใช้สิทธิของตนเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้รับความเสียหาย หรือเดือดร้อนเกินที่ควรคิดหรือคาดหมายได้ว่าจะเป็นไปตามปกติ และเหตุอันควรในเมื่อเอาสภาพและตำแหน่งที่อยู่แห่งทรัพย์สินนั้นมาคำนึงประกอบไซร้ ท่านว่าเจ้าของอสังหาริมทรัพย์มีสิทธิจะปฏิบัติการเพื่อยังความเสียหายหรือเดือดร้อนนั้นให้สิ้นไป ทั้งนี้ไม่ลบล้างสิทธิที่จะเรียกเอาค่าทดแทน ”  

นอกจากนี้ก็ยังมีเรื่องละเมิดอยู่ในมาตรา 420 บัญญัติว่า “ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิด จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น” ทั้งยังมีมาตรา 421 กล่าวรับรองไว้อีกว่า “การใช้สิทธิซึ่งมีแต่จะให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นนั้นท่านว่าเป็นการอันมิชอบด้วยกฎหมาย”

ทั้งสามมาตรามีความเกี่ยวพันกันคือ กรณีของมาตรา 1337 เป็นเรื่องเขาใช้สิทธิตามที่สามารถทำได้และมิได้แกล้งเราโดยตรง ส่วนกรณีมาตรา 420 เป็นมาตราหลักวางหลักเรื่องละเมิดไว้ไม่ว่าจงใจหรือประมาทเลินเล่อก็ตาม ส่วนมาตรา 421 ก็ยังระบุเรื่องการใช้สิทธิตามกฎหมายที่เขาทำได้ เรียกว่าไม่ผิดกฎหมาย แต่เป็นการแกล้งให้เราได้รับความเสียหาย ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ย้อนกลับไปกลายเป็นละเมิดตามมาตรา 420 ต้องชดใช้ค่าเสียหาย

ในวันนี้ผมจะแยกให้เห็นความแตกต่างเรื่องการใช้สิทธิ “โดยไม่ผิดกฎหมาย” แต่ทำให้เกิดเสียหายตามมาตรา 1337 และการ “แกล้งให้เราต้องเสียหาย”อีกกรณีหนึ่ง