
คนที่เพิ่งได้ที่ดินมา แล้วต้องการรีบสร้างบ้านทันที มักกังวลว่าว่าถ้า ที่ดินเพิ่งถมได้ไม่นาน เราสามารถสร้างบ้านได้เลยไหม? บ้านจะทรุดหรือเปล่า? จะมีปัญหาอื่นตามมาหรือไม่? เพื่อไขข้อข้องใจ วันนี้ Home Buyers นำคำตอบจากกูรูผู้มีประสบการณ์ด้านการพัฒนาที่ดินเพื่อก่อสร้างอสังหาริมทรัพย์ รวมถึงแอดมินที่จบการศึกษาด้านสถาปัตยกรรม มาแบ่งปันความรู้กันแล้วค่ะ
การถมที่เพื่อสร้างบ้าน
ก่อนอื่นต้องขอขยายความเรื่องนี้ก่อนว่า การถมที่สร้างบ้านส่วนมากมีสาเหตุมาจากที่ดินอยู่ต่ำกว่าระดับถนน อาจมีแอ่งน้ำหรือบ่อน้ำเก่าอยู่ตรงนั้นมาก่อน หรือว่าต้องการให้บ้านที่จะสร้างสูงกว่าระดับถนนหรือระดับพื้นดินเดิม เป็นต้น แต่ปกติตอนแรกๆ เราสามารถถมที่ดินได้เท่าไหร่ก็ได้เท่านั้นเลย ซึ่งเมื่อพอเวลาผ่านไป ดินตรงนั้นย่อมมีการทรุดตัวเกิดขึ้น หรือบางทีอาจเหลือไม่ถึงครึ่งของที่ถมไว้ โดยการทรุดตัวหลังการถมนี่เองเป็นที่มาของความกังวลสงสัยว่า เราควรจะสร้างบ้านทันทีภายหลังการถมดินหรือไม่? คำตอบมีทั้งสร้างได้ และไม่ควรสร้าง เราจะแยกคำตอบมาแนะนำกัน ดังนี้
กรณี "สามารถสร้างบ้านได้ทันทีหลังการถมดินเสร็จ"
ต้องอยู่ในเงื่อนไขที่ว่า บ้านหลังนั้นสร้างอยู่บนฐานรากที่มีเสาเข็มเป็นส่วนรองรับโครงสร้าง (โดยวิศวกรโครงสร้างที่ออกแบบได้คำนวณการรับน้ำหนักโดยผ่านเสาเข็ม) ไว้แล้ว ไม่ได้อาศัยดินถมเป็นส่วนรับน้ำหนักของโครงสร้าง ซึ่งถ้าเลือกวิธีนี้เจ้าของบ้านต้องยอมรับว่า อาจเกิดการทรุดตัวของดินรอบบ้านได้ และโอกาสการทรุดตัวจะมากกว่าบ้านที่สร้างโดยการถมดินไว้นานๆ จึงจำเป็นต้องถมดินเพิ่มเติมภายหลัง เพื่อให้ได้ระดับตามต้องการต่อไป
ข้อที่ควรทราบต่อมาคือ นอกจากดินรอบบ้านอาจทรุดแล้ว ท่อระบายน้ำรอบบ้านอาจทรุดตามด้วย แต่จุดนี้มีวิธีป้องกันด้วยการทำระบบท่อระบายน้ำไว้ในตอนท้ายของการก่อสร้าง (เพราะกว่าที่จะก่อสร้างโครงสร้างและส่วนต่างๆ ของตัวบ้านเสร็จ ก็ต้องใช้เวลาพอสมควร ดินที่ถมอาจทรุดตัวไปแล้ว) บวกกับทำการบดอัดที่ใต้ระบบท่อระบายน้ำให้ดีๆ ก็จะช่วยป้องกันการทรุดตัวของระบบท่อได้
สรุป : ถมดินเสร็จ สร้างบ้านเลย อาจต้องเจอ...
- ดินรอบบ้านทรุดตัว ต้องคอยถมดินเพิ่ม ให้ได้ระดับตามต้องการ
- ท่อระบายน้ำรอบบ้านอาจทรุดด้วย
วิธีป้องกัน
1) ทำงานอื่นก่อน ส่วนงานระบบท่อระบายน้ำเก็บไว้ทำตอนท้ายๆ ซึ่งดินน่าจะทรุดตัวจนแน่นแล้ว
2) บดอัดที่ใต้ระบบท่อระบายน้ำให้ดีแน่นๆ ก็จะช่วยป้องกันการทรุดตัวของระบบท่อได้
กรณี "ไม่ควรสร้างบ้านทันทีหลังถมดินเสร็จนั้น"
บางครั้งบ้านได้ถูกออกแบบ ให้ดินเป็นส่วนรับน้ำหนัก ไม่ใช่เสาเข็ม เช่น ทางภาคเหนือหรือภาคตะวันออกเฉียงเหนือในบางพื้นที่ ซึ่งมีพื้นใต้ดินเดิมที่มีความแน่นพอจะรับน้ำหนักของโครงสร้างได้ ทำให้วิศวกรที่ออกแบบโครงสร้างอาจจะออกแบบให้การรับน้ำหนักของฐานรากเป็นแบบ ฐานรากแผ่ เพื่อกระจายน้ำหนักลงสู่ดินโดยตรงเลย หมายความว่าถ้าดินต่ำและเจ้าของต้องการให้ตัวบ้านสูง การถมดินจะเกิดขึ้น ซึ่งกรณีนี้จะต้องถมไว้นานจนให้ดินทรุดตัวจนแน่นก่อนถึงจะก่อสร้างได้ หรือต้องขุดดินจนถึงระดับดินแข็งเพื่อทำฐานนั่นเอง
กรณีนี้ไม่ควรสร้างบ้านทันทีหลังจากถมที่ใหม่ๆ เนื่องมาจากที่ดินอาจยังทรุดตัวอยู่ ยิ่งถ้าเป็นการสร้างบ้านบนฐานรากแผ่และดินเกิดการทรุดตัวขึ้น (อาจจะทรุดตัวในแต่ละจุดไม่เท่ากัน) ก็จะทำให้โครงสร้างมีปัญหาได้
สรุป : สาเหตุที่คนส่วนใหญ่บอกว่าไม่ควรสร้างบนดินที่ถมใหม่ สืบเนื่องมาจากเมื่อก่อนคนไทยสร้างบ้านโดยไม่มีเสาเข็ม แต่ใช้ฐานแผ่เป็นฐานรองรับเสาเรือนแทน ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันการทรุดตัวของบ้านที่สร้างไว้ จึงกำหนดกันว่าไม่ควรสร้างบ้านบนพื้นดินที่ถมใหม่ ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ถูกต้องและมีเหตุผลเช่นกัน
** เกร็ดความรู้ ฐานรากแผ่ คือ ฐานของอาคารที่อาศัยการรับน้ำหนักของดินต่อพื้นผิวของฐานราก ตัวอย่างเช่นน้ำหนักที่เสาตอม่อเท่ากับ 30 ตัน และดินมีคุณสมบัติการรับน้ำหนักได้ 5 ตัน/ตร.ม. ดังนั้นพื้นที่ของฐานรากแผ่จะต้องเท่ากับ 30/5 = 6 ตร.ม.สำหรับการรับน้ำหนัก ส่วนความหนาของฐานรากว่าจะเป็นเท่าไร ต้องมีการคำนวณโดยวิศวกรโครงสร้าง
เพื่อให้บ้านที่เราจะสร้างมีความแข็งแรงที่สุด ต้องใส่ใจกันตั้งแต่การถมดินเลย ทางที่ดีควรปรึกษากับกับวิศวกรก่อนตัดสินใจ จะได้ไม่ต้องกังวลถึงปัญหาดินทรุดตัวที่ตามมาภายหลังนะคะ